Câu chẻ với All có dạng All + chủ ngữ + động từ + is/was + phần được nhấn, và All ở đây mang nghĩa "điều duy nhất", tức là "chỉ". All I want is a quiet room. không có nghĩa "mình muốn tất cả", mà là "mình chỉ muốn một căn phòng yên tĩnh". Đây là chỗ người Việt hiểu nhầm nhiều nhất khi gặp cấu trúc này.
Câu chẻ All giống câu chẻ What về hình thức nhưng khác về sắc thái: nó thu nhỏ, giới hạn phần được nhấn. Bài này trình bày công thức, cách dùng với danh từ, động từ và mệnh đề, khác biệt với What, chuyện All that và All what, chia to be, các sắc thái giảm nhẹ hoặc than phiền và một bài tập có đáp án.
All trong câu chẻ nghĩa là "chỉ"
Khi đứng đầu một câu chẻ, All không mang nghĩa "tất cả" như trong All the students passed. mà mang nghĩa "toàn bộ những gì", tức là "chỉ có chừng ấy, không hơn". So sánh: I want a cup of tea. là câu thường. What I want is a cup of tea. nhấn vào thứ muốn. All I want is a cup of tea. nhấn rằng mong muốn rất nhỏ, chỉ một tách trà thôi, không đòi gì thêm.
Vì nghĩa này, câu chẻ All gần với các câu có only hoặc just: I only want a cup of tea., I just want a cup of tea. Ba câu cùng nghĩa, nhưng câu chẻ All có trọng lượng cảm xúc rõ hơn, hay dùng khi người nói muốn thuyết phục hoặc bày tỏ sự mệt mỏi. Trong bài hát, phim, quảng cáo, khuôn All I need is… xuất hiện rất thường, và chính từ đó người học dễ dịch sai thành "mọi thứ mình cần".
Một cách thử nhanh để hiểu đúng: thay All bằng "điều duy nhất" hoặc thêm chữ "chỉ" vào bản dịch. All he said was "Thank you". là "Anh ấy chỉ nói mỗi câu cảm ơn", chứ không phải "Mọi điều anh ấy nói là cảm ơn". Bản dịch thứ hai nghe kỳ vì sai nghĩa gốc.
Công thức theo loại phần được nhấn
Như câu chẻ What, phần sau to be có thể là danh từ, cụm động từ hoặc mệnh đề. Mỗi dòng có câu thường để so.
| Phần được nhấn | Câu thường | Câu chẻ All |
|---|---|---|
| Danh từ | I only need two more days. | All I need is two more days. |
| Cụm động từ (mượn do) | He only asked a question. | All he did was (to) ask a question. |
| Cụm động từ (có have to) | You just have to sign here. | All you have to do is (to) sign here. |
| Mệnh đề that | We only know that he left early. | All we know is that he left early. |
| Lời nói trực tiếp | She only said "Fine". | All she said was "Fine". |
Dạng All you have to do is (to) + V là một trong những khuôn hướng dẫn quen thuộc nhất, nghĩa là "bạn chỉ cần…". Như với What, cả hai dạng có to và không to đều đúng; không to phổ biến hơn trong văn nói.
Dạng mượn do giống hệt cấu trúc What … did: thì nằm ở do, hành động thật để nguyên mẫu. All he did was asked là sai.
All và What: cùng khuôn, khác sắc thái
Hai cấu trúc thay được cho nhau về ngữ pháp nhưng truyền đạt hai thái độ khác nhau. Bảng dưới đặt cùng một nội dung vào hai khuôn.
| Câu chẻ What | Câu chẻ All | Khác biệt |
|---|---|---|
| What I want is some sleep. | All I want is some sleep. | What: nêu mong muốn. All: mong muốn nhỏ, chỉ vậy thôi, thường kèm mệt mỏi. |
| What he did was smile. | All he did was smile. | What: kể hành động. All: ngụ ý anh ấy không làm gì hơn, có thể là đáng lẽ phải làm thêm. |
| What you need is a good map. | All you need is a good map. | What: lời khuyên. All: trấn an, việc này đơn giản. |
| What we know is that the shop closed. | All we know is that the shop closed. | What: nêu thông tin. All: thừa nhận thông tin có hạn. |
Vì sắc thái "chỉ có vậy", câu chẻ All hợp với lời trấn an, lời phàn nàn và lời thừa nhận giới hạn. Câu chẻ What trung tính hơn, hợp với giải thích và trình bày.
All that được, All what thì không
All có thể có that theo sau. Vì All ở đây giống một đại từ có mệnh đề quan hệ bổ nghĩa, bạn có thể viết All that I want is a quiet room. That thường được lược trong văn nói, giữ lại trong văn viết hơi trang trọng hoặc khi câu dài.
All what là sai. Người học hay ghép All what I want vì nghĩ tới cả All lẫn What. Tiếng Anh chuẩn không dùng tổ hợp này. Chọn một trong hai: All I want, All that I want, hoặc What I want.
Everything I want không phải câu chẻ All. Everything I want is here. nghĩa là mọi thứ mình muốn đều ở đây, đúng nghĩa "tất cả". Nó không có sắc thái giới hạn của All. Đừng dùng Everything để thay All trong câu chẻ.
The only thing là cách nói tương đương. The only thing I want is a quiet room. có cùng nghĩa với câu chẻ All, chỉ rõ ràng hơn và hơi nặng hơn. Khi viết lại câu, đây thường là đáp án thay thế được chấp nhận.
Sắc thái: trấn an, giảm nhẹ và than phiền
Câu chẻ All mang ba sắc thái chính, và ngữ cảnh quyết định sắc thái nào. Sắc thái thứ nhất là trấn an: Don't worry. All you have to do is answer a few questions. Người nói thu nhỏ yêu cầu để người nghe yên tâm. Đây là lời hay nghe trong phòng khám, quầy thủ tục, lớp học.
Sắc thái thứ hai là giảm nhẹ, tự bào chữa: Why is she angry? All I did was ask about her weekend. Người nói ngụ ý hành động của mình nhỏ, không đáng bị phản ứng như vậy. Sắc thái thứ ba là than phiền, thường đi với ever: All he ever does is complain. nghĩa là "suốt ngày anh ta chỉ có than". Từ ever làm lời phàn nàn nặng hơn.
Biết các sắc thái này giúp bạn tránh dùng sai chỗ. Trong thư xin việc, viết All I want is a chance. có thể nghe khẩn khoản quá mức; What I am looking for is an opportunity to… nghe chừng mực hơn. Ngược lại, khi an ủi một người bạn, câu chẻ All lại tự nhiên hơn câu chẻ What.
Về chia động từ, mệnh đề All được tính như số ít nên to be thường là is hoặc was, kể cả khi phần sau là số nhiều: All I need is two more days. Khi phần sau là danh từ số nhiều, người bản ngữ đôi khi dùng are; dạng số ít vẫn là lựa chọn an toàn trong bài làm. To be khớp thì với câu: All I wanted was… khi kể chuyện quá khứ.
Lỗi hay gặp với câu chẻ All
Ngoài chuyện hiểu nhầm nghĩa, người học còn mắc mấy lỗi hình thức lặp đi lặp lại. Câu sai và câu sửa:
- Ghép All what. Sai: All what I need is time. Sửa: All I need is time. hoặc All that I need is time.
- Chia thì hai lần. Sai: All he did was laughed. Sửa: All he did was laugh.
- Lặp only. Sai về văn phong: All I only want is a rest. All đã mang nghĩa chỉ, thêm only là thừa. Sửa: All I want is a rest.
- Dùng All of trước mệnh đề. Sai: All of I want is a rest. All of chỉ đi với danh từ hoặc đại từ tân ngữ như all of them, không đi với mệnh đề.
- Quên do khi nhấn hành động. Sai: All he was ask a question. Sửa: All he did was ask a question.
- Lệch thì khi kể chuyện. Sai trong mạch quá khứ: All she wants was to leave. Sửa: All she wanted was to leave.
Mẹo kiểm: sau khi viết xong, thử thay All bằng The only thing. Nếu câu vẫn đúng ngữ pháp và đúng nghĩa, câu chẻ All của bạn đã ổn. Nếu phải sửa thêm từ khác mới đọc được, có chỗ đang sai.
Dịch câu chẻ All sang tiếng Việt cho tự nhiên
Bản dịch sát chữ "Tất cả những gì mình muốn là…" không sai, và thực tế khá phổ biến trong phụ đề phim. Nhưng nó dài và đôi khi khiến người đọc hiểu là "muốn nhiều thứ". Cách dịch tự nhiên hơn thường dùng chữ "chỉ": All I want is some sleep. thành "Mình chỉ muốn ngủ một chút thôi." Chữ "thôi" ở cuối giữ được sắc thái "không đòi hỏi gì thêm".
Với dạng hướng dẫn, "bạn chỉ cần…" là bản dịch gần như cố định: All you have to do is fill in this form. thành "Bạn chỉ cần điền vào mẫu này." Với dạng than phiền có ever, tiếng Việt có sẵn "suốt ngày", "lúc nào cũng chỉ": All he ever does is play games. thành "Suốt ngày cậu ấy chỉ có chơi điện tử."
Chiều ngược lại, khi bạn muốn nói tiếng Anh một câu tiếng Việt có "chỉ cần", "chỉ muốn", "chỉ biết", hãy nghĩ tới câu chẻ All bên cạnh only và just. Ba lựa chọn đều đúng; câu chẻ All có lợi khi bạn muốn câu nghe có cảm xúc, có nhịp dừng, hoặc khi phần sau dài và cần được đặt riêng ra cuối câu.
Bài tập có đáp án
Viết lại các câu sau thành câu chẻ bắt đầu bằng All. Đáp án ghi dạng không có that và không có to; các dạng có that, có to cũng đúng.
- I only need your signature. — All I need is your signature.
- He only shrugged. — All he did was shrug. (mượn did, shrug giữ nguyên mẫu)
- You just have to press the green button. — All you have to do is press the green button.
- We only know that the flight was delayed. — All we know is that the flight was delayed.
- She just wanted to go home. — All she wanted was to go home. (ở đây to go là một phần của want to, không bỏ to được)
- He complains all the time. — All he ever does is complain. (ever làm rõ nghĩa "suốt ngày")
Câu 5 là chỗ cần để ý: khi động từ gốc là want to, phần sau to be là to go home vì nó là tân ngữ của want, không phải cụm động từ mượn do. Câu All she wanted was go home. là sai.
Câu hỏi thường gặp
All I want is và All I want are, dạng nào đúng?
Dạng is được dùng phổ biến và luôn an toàn, vì mệnh đề All được tính là số ít. Khi phần sau là danh từ số nhiều, are đôi khi xuất hiện trong văn nói hoặc lời bài hát. Trong bài làm, nếu không có lý do riêng, nên chọn is.
All I need is love có phải câu chẻ không?
Có. Đây là câu chẻ All điển hình: All I need là mệnh đề, is là động từ nối, love là phần được nhấn. Nghĩa là "điều duy nhất mình cần là tình yêu", nhấn rằng không cần gì khác. Đây cũng là ví dụ dễ nhớ để không dịch All thành "tất cả".
All you need to do is và All you have to do is có khác nhau không?
Gần như cùng nghĩa, đều là "bạn chỉ cần làm…". Have to nghe tự nhiên và hơi thân mật hơn trong văn nói. Need to dùng được ở cả văn nói lẫn văn viết. Sau is, cả hai đều đi được với V nguyên mẫu hoặc to V.
Có dùng All như vậy với người được không?
Không theo kiểu câu chẻ. All I met was Lan nghe sai. Muốn nói chỉ gặp một người, dùng The only person I met was Lan hoặc I only met Lan. Câu chẻ All, giống What, dùng cho vật, việc, lời nói, hành động.
Câu chẻ All có dùng được trong văn viết trang trọng không?
Được, nhưng nên cân nhắc sắc thái. Trong bài luận, All we can conclude is that… dùng tốt để thừa nhận giới hạn của dữ liệu. Còn khuôn All I want is mang màu cảm xúc, hợp với văn kể và hội thoại hơn là văn nghị luận.
Tại sao không dùng All what khi viết lại câu với All?
Vì All đã đóng vai một đại từ có mệnh đề bổ nghĩa đi sau, và mệnh đề đó chỉ nhận that hoặc không có từ nối. What tự nó đã nghĩa là cái mà, ghép thêm What sau All thành thừa. Tiếng Anh chuẩn chấp nhận All I want hoặc All that I want.