NhanManh.comNhấn Mạnh
Câu chẻ giả với What và All

What happened was (that)…: câu chẻ nhấn mạnh cả một sự việc khi kể chuyện

What happened was, What happens is, What went wrong was: cách dùng câu chẻ để nhấn cả một sự việc, chia thì, có that hay không, lỗi hay gặp và bài tập.

Teenage boy in Hue telling a story to two classmates on stone school steps, hands raised mid-gesture, faces turned away, late afternoon shade, wide angle

What happened was (that) + mệnh đề là cách tiếng Anh dùng câu chẻ What để nhấn cả một sự việc, không chỉ một đồ vật hay một hành động. Thay vì nói The bus broke down., người kể nói What happened was (that) the bus broke down. để báo trước rằng đây là điểm mấu chốt, câu trả lời cho câu hỏi "rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra".

Cấu trúc này có nhiều biến thể theo thì: What happens is… để giải thích một quy trình lặp lại, What is happening is… cho chuyện đang diễn ra, What will happen is… cho dự đoán. Cùng nhóm còn có What went wrong was…, What caused the problem was…. Bài này đi qua từng dạng, chuyện có that hay không, các lỗi người học hay mắc và một bài tập có đáp án.

Vì sao cần một câu chẻ cho cả sự việc

Câu chẻ What thông thường nhấn một thành phần trong câu: tân ngữ (What I lost was my wallet.) hay hành động (What I did was call the bank.). Nhưng có lúc thông tin mới là cả một sự kiện, gồm chủ ngữ riêng, động từ riêng. Lúc đó không có thành phần nào để "rút ra", và mệnh đề What cần một động từ có nghĩa rất chung là "xảy ra". Động từ happen làm đúng việc ấy.

Về cấu tạo, What happened là mệnh đề danh từ làm chủ ngữ, trong đó What là chủ ngữ của happened. Động từ to be đi sau, rồi đến một mệnh đề đầy đủ, có thể mở bằng that. Cả câu tương đương với "Chuyện xảy ra là…", "Hoá ra là…", "Số là…" trong tiếng Việt. So hai câu: The printer ran out of ink. chỉ báo tin; What happened was that the printer ran out of ink. giải thích, thường là trả lời một lời trách hoặc một thắc mắc như vì sao bài nộp muộn.

Vì có sắc thái giải thích, cấu trúc này rất hay xuất hiện khi người nói đang biện hộ, xin lỗi, hoặc kể lại một sự cố. Dùng đúng chỗ, nó làm lời kể có nhịp và rõ chỗ mấu chốt. Dùng sai chỗ, nghe như đang vòng vo.

Các biến thể theo thì

Thì của happen trong mệnh đề What quyết định chuyện đang nói là quá khứ, hiện tại hay tương lai. To be thường đi cùng thì, còn mệnh đề sau chia theo nội dung của nó.

DạngDùng khiVí dụ
What happened was (that)…Kể một sự việc đã xảy raWhat happened was that the train was cancelled.
What happens is (that)…Giải thích một quy trình, một chuyện lặp đi lặp lạiWhat happens is that the water heats up and turns into steam.
What is happening is (that)…Mô tả chuyện đang diễn raWhat is happening is that prices are rising faster than wages.
What will happen is (that)…Dự đoán, cảnh báoWhat will happen is that the roads will flood again.
What would happen is (that)…Giả định một tình huốngIf we closed early, what would happen is that we would lose the evening customers.

Dạng What happens is rất hữu ích cho học sinh khi trình bày các quá trình trong môn khoa học, địa lý hoặc khi tả các bước của một thủ tục. Nó nghe tự nhiên hơn nhiều so với việc liệt kê câu bị động liên tiếp.

Dạng What would happen is hay đi cùng câu điều kiện. Thì bên trong mệnh đề sau cũng dùng would cho khớp với tình huống giả định.

Có that hay không, và chỗ ngừng giọng

Văn viết: nên giữ that. Trong bài luận, thư, báo cáo, viết What happened was that… giúp người đọc thấy rõ ranh giới giữa hai vế. Bỏ that vẫn đúng ngữ pháp nhưng câu dài dễ khiến người đọc lạc.

Văn nói: that thường biến mất. Khi nói, người bản ngữ hay nói What happened was, the bus broke down. với một chỗ ngừng ngắn sau was. Khi chép lại lời nói, người viết có thể đặt dấu phẩy ở đó. Trong bài viết chuẩn, nên viết liền không dấu phẩy hoặc thêm that.

Lặp is trong văn nói thân mật. Bạn có thể nghe What happens is is that… với hai lần is. Đây là hiện tượng của văn nói ứng khẩu, được ghi nhận khá rộng nhưng không được coi là chuẩn. Không viết như vậy trong bài thi hay văn bản.

Mệnh đề sau chia thì theo nội dung. Trong What happened was that the bus had already left., quá khứ hoàn thành được dùng vì xe đã đi trước thời điểm người kể tới bến. Nếu hai việc nối tiếp bình thường, quá khứ đơn là đủ: What happened was that the bus broke down.

Dùng để kể chuyện: đặt nút thắt đúng chỗ

Trong một câu chuyện ngắn, câu chẻ What happened thường đứng ở chỗ chuyển từ bối cảnh sang biến cố. Ví dụ giả định về một buổi thuyết trình: We had practised the presentation three times and everything was ready. What happened was that the projector stopped working five minutes before we started. Câu đầu dựng bối cảnh bình thường, câu sau mở biến cố, và câu chẻ báo cho người nghe "đây là chỗ quan trọng".

Một kiểu dùng khác là kể lại để giải oan: I know I was late. What happened was that my motorbike had a flat tyre on the way. Câu này mềm hơn và có lý do hơn so với My motorbike had a flat tyre. đứng trơ trọi. Người nghe hiểu ngay đây là lời giải thích cho việc đến muộn.

Khi viết đoạn văn kể chuyện trong bài tập viết, bạn chỉ cần dùng cấu trúc này một lần, ở đúng chỗ nút thắt. Nếu câu nào cũng mở bằng What happened, lời kể sẽ thành đều đều và mất đi đúng cái hiệu quả mà cấu trúc mang lại. Các câu còn lại dùng thì quá khứ đơn bình thường, nối bằng then, after that, suddenly.

So với câu thường và các cách mở lời khác

Không phải lúc nào cũng cần câu chẻ. Câu thường The bus broke down. đủ dùng khi người nghe không chờ đợi gì đặc biệt. Câu chẻ What happened chỉ đáng dùng khi có một khoảng trống thông tin: ai đó vừa hỏi vì sao, vừa trách, hoặc chính người kể muốn tạo một nhịp dừng trước biến cố. Khi không có khoảng trống đó, câu chẻ nghe như đang làm to chuyện.

Tiếng Anh còn vài cách mở lời gần nghĩa mà bạn nên phân biệt. The thing is,… dùng để nêu một vấn đề, thường là lý do khó nói: The thing is, I have already promised someone else. It turned out that… nhấn vào kết quả bất ngờ sau khi biết thêm thông tin: It turned out that the shop had moved. As it happens,… nghĩa là "tình cờ là", dùng khi đưa một thông tin trùng hợp. Còn What happened was… trung tính hơn cả, chỉ đơn giản giới thiệu sự việc mấu chốt.

Câu chẻ It is … that không thay được What happened was, vì câu chẻ It nhấn một thành phần trong câu chứ không nhấn cả sự việc. Viết It was the bus that broke down. là nhấn rằng chính chiếc xe buýt hỏng, không phải xe khác — một ý hoàn toàn khác với lời kể chuyện gì đã xảy ra.

Cùng họ: What went wrong, What caused, What made

Ngoài happen, một số động từ khác cũng đứng trong mệnh đề What để giới thiệu cả một sự việc hoặc nguyên nhân. Những dạng hay dùng:

  • What went wrong was that we did not check the date. — nhấn vào chỗ hỏng, hay dùng khi rút kinh nghiệm.
  • What caused the delay was a mistake in the address. — vế sau thường là danh từ, không cần that.
  • What made the difference was that the coach changed the line-up. — nhấn yếu tố quyết định.
  • What surprised everyone was that the shy student volunteered first. — nhấn điều bất ngờ.
  • What happened next was that the manager apologised. — tiếp nối chuỗi sự kiện.
  • What has happened is that the rules have changed. — hiện tại hoàn thành, nhấn một thay đổi có kết quả ở hiện tại.

Để ý ba câu đầu: khi vế sau là một danh từ (a mistake in the address), không dùng that; khi vế sau là mệnh đề, that là tuỳ chọn. Đây là cách nhận biết nhanh phần sau to be thuộc loại nào.

Lỗi hay gặp

Phần lớn lỗi với What happened đến từ động từ happen và từ việc dịch sát tiếng Việt. Câu sai và câu sửa:

  • Dùng happen ở bị động. Sai: What was happened was that… Happen là nội động từ, không có dạng bị động. Sửa: What happened was that…
  • Thiếu đuôi quá khứ. Sai: What happen was… Sửa: What happened was…
  • Lệch thì khi kể chuyện quá khứ. Sai trong mạch kể quá khứ: What happened is that the bus broke down. Sửa: was. Lưu ý trong văn nói, What happened is… vẫn được nghe khi người nói coi chuyện đó còn liên quan tới hiện tại, nhưng trong bài viết nên khớp thì.
  • Thêm chủ ngữ giả it. Sai: It happened was that… Sửa: What happened was that… hoặc dùng cấu trúc khác hẳn It so happened that…
  • Dịch "chuyện là" thành The story is. Câu The story is that… có tồn tại nhưng mang nghĩa "người ta kể rằng", không thay được What happened was.

Riêng cấu trúc It so happened that… có nghĩa "tình cờ là", sắc thái khác hẳn. Đừng nhầm với câu chẻ.

Bài tập có đáp án

Viết lại các câu sau, bắt đầu bằng từ cho sẵn. Đáp án ghi dạng có that; bỏ that cũng được chấp nhận.

  1. The lights went out in the middle of the exam. (What happened…) — What happened was that the lights went out in the middle of the exam.
  2. Normally, the machine stops and the alarm rings. (What happens…) — What happens is that the machine stops and the alarm rings.
  3. We forgot to book the room. (What went wrong…) — What went wrong was that we forgot to book the room.
  4. A broken pipe caused the flood. (What caused…) — What caused the flood was a broken pipe. (vế sau là danh từ nên không dùng that)
  5. More people are working from home. (What is happening…) — What is happening is that more people are working from home.
  6. The road will be closed for a week. (What will happen…) — What will happen is that the road will be closed for a week.

Câu 4 là bẫy: nếu viết What caused the flood was that a broken pipe thì sai vì sau that thiếu động từ. Trước khi thêm that, kiểm xem phần sau có phải mệnh đề đủ chủ ngữ và động từ hay không.

Câu hỏi thường gặp

What happened was và What happened is khác nhau thế nào?

Trong mạch kể chuyện quá khứ, dạng chuẩn là What happened was. What happened is vẫn nghe trong văn nói, nhất là khi người nói coi sự việc còn ảnh hưởng tới hiện tại, như đang giải thích ngay lúc này vì sao mình muộn. Khi viết bài hoặc làm bài tập, nên khớp thì: happened đi với was.

What happened to và What happened with dùng khác nhau ra sao?

What happened to hỏi hoặc nói về điều xảy ra với một người, một vật: What happened to the old house was that it was sold. What happened with thường dùng trong văn nói, nghe thân mật hơn, khi nói về một chuyện, một vụ việc: What happened with the order was that it went to the wrong address.

Có thể bắt đầu bài nói bằng What happened was không?

Được, nhất là khi trả lời câu hỏi kiểu Why were you late hay What went on. Nhưng nếu không có câu hỏi hay bối cảnh trước đó, mở đầu bằng What happened was dễ nghe đột ngột. Thường người nói dựng một câu bối cảnh ngắn rồi mới dùng.

Câu What happens is có dùng được trong bài viết khoa học không?

Được, nhưng mức dùng vừa phải. Trong bài mô tả quá trình, What happens is that giúp chuyển từ phần giới thiệu sang phần giải thích. Văn khoa học trang trọng thường dùng câu bị động và câu thường nhiều hơn, nên chỉ dùng cấu trúc này ở chỗ cần làm rõ bước then chốt.

Sau What happened was có dùng thì hiện tại được không?

Được nếu nội dung vẫn đúng ở hiện tại. Ví dụ What happened was that she realised she is allergic to peanuts. Ở đây việc dị ứng là sự thật kéo dài, nên dùng is được. Trong bài tập viết lại câu, nếu câu gốc ở quá khứ thì giữ quá khứ là an toàn nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138