NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với Only, Not until, No sooner, Hardly

Thì động từ trong đảo ngữ thời gian: khi nào had + V3, khi nào did + V

Vì sao No sooner và Hardly đòi had + V3 còn Not until, Only when lại dùng did + V: cách ghép thì cho quá khứ, hiện tại, tương lai, kèm bảng và bài luyện.

Close view of a teenager's hands in Quang Ngai sorting colored index cards with no writing on them across a wooden table, afternoon sun through bamboo blinds

Quy tắc gọn: với No sooner, Hardly, Scarcely, vế đảo là việc xảy ra trước nên dùng had + V3; với Not until, Only when, Only after, vế đảo là việc xảy ra sau nên dùng did + V nguyên mẫu khi kể quá khứ. Ví dụ: No sooner had the bus left than we arrived. nhưng Not until we arrived did the bus leave.

Người học hay nhớ từng cấu trúc riêng lẻ, rồi đến khi gặp đề trộn lẫn thì đặt had nhầm chỗ. Bài này giải thích cái lõi chung: vế nào bị đảo, vế đó là việc trước hay việc sau, từ đó suy ra thì. Sau đó đi qua mệnh đề nói về tương lai, hiện tại hoàn thành, động từ khuyết thiếu, bị động, và kết bằng bài luyện chọn dạng động từ.

Cái lõi: vế bị đảo là việc trước hay việc sau

Mọi cấu trúc đảo ngữ thời gian đều nói về hai sự việc có thứ tự. Điểm khác giữa các nhóm là vế nào bị đảo. Với No sooner và Hardly, từ mở đầu gắn vào việc xảy ra trước, và chính vế đó bị đảo: No sooner had we sat down (việc trước) than the film started (việc sau). Việc trước trong quá khứ thì dùng quá khứ hoàn thành, nên đảo ra had + chủ ngữ + V3.

Với Not until và nhóm Only, từ mở đầu gắn vào mốc hoặc điều kiện, tức vế phụ, còn vế bị đảo là mệnh đề chính, chính là việc xảy ra sau mốc đó: Not until the film started (mốc) did we stop talking (việc sau). Việc sau trong quá khứ thì dùng quá khứ đơn, nên đảo ra did + chủ ngữ + V nguyên mẫu.

Như vậy chỉ cần trả lời một câu: phần đứng ngay sau trợ động từ đảo là việc xảy ra trước hay sau? Trước thì had, sau thì did (hoặc was, were, could tuỳ động từ). Câu hỏi này dùng được cho cả những cấu trúc ít gặp, nên đáng học hơn việc thuộc lòng từng công thức.

Lưu ý rằng quy tắc này áp cho cách viết chuẩn và an toàn. Văn bản thật đôi khi có No sooner did he arrive than… với quá khứ đơn; dạng đó không phổ biến bằng và không phải đáp án được nhắm tới trong bài tập.

Bảng ghép thì khi kể chuyện quá khứ

Bảng gom các cấu trúc đảo ngữ thời gian hay gặp, chỉ rõ thì ở vế mở đầu và ở vế còn lại. Mọi ví dụ đều tự viết.

Cấu trúcVế mở đầuVế còn lạiVí dụ
No sooner … thanhad + S + V3 (đảo)S + V2No sooner had the lesson ended than the rain came.
Hardly / Scarcely … whenhad + S + V3 (đảo)S + V2Scarcely had the lesson ended when the rain came.
Not until + mệnh đềS + V2 hoặc S + had + V3 (không đảo)did + S + V (đảo)Not until the lesson ended did the rain come.
Only when + mệnh đềS + V2 (không đảo)did + S + V (đảo)Only when the lesson ended did the rain come.
Only after + mệnh đềS + V2 hoặc S + had + V3 (không đảo)did + S + V (đảo)Only after the lesson had ended did the rain come.

Đọc theo cột: ở hai hàng đầu, chữ had nằm ngay sau từ mở đầu; ở ba hàng sau, chữ had nếu có thì nằm trong vế phụ, không bị đảo, và chỉ để nhấn việc trước đã xong. Vế được đảo ở ba hàng sau luôn là did + V, vì đó là việc sau.

Ba câu cuối mang nghĩa mưa đến sau khi buổi học kết thúc, còn hai câu đầu nói mưa đến ngay khi buổi học vừa xong. Khác nhau nhỏ về sắc thái, nhưng đúng là hai nhóm này mô tả cùng thứ tự sự việc.

Nói về tương lai: hiện tại thay cho will ở mệnh đề thời gian

Mệnh đề sau until, when, after, if không dùng will. Đây là quy tắc chung của mệnh đề trạng ngữ thời gian và điều kiện trong tiếng Anh, áp luôn khi chúng đứng sau Not until hay Only. Đúng: Only when the price falls will they buy. Sai: Only when the price will fall will they buy.

Will, can, should nằm ở mệnh đề chính và bị đảo. Not until the lab reopens can the students finish the experiment. Trợ động từ can được đưa lên trước chủ ngữ, động từ finish giữ nguyên mẫu.

Hiện tại hoàn thành nhấn việc trước phải xong hẳn. Only after you have checked every answer should you submit the test. Dùng hiện tại đơn (after you check) cũng chấp nhận; hiện tại hoàn thành làm rõ hơn ý “kiểm xong hết rồi mới nộp”.

No sooner và Hardly hầu như không dùng cho tương lai. Hai cấu trúc này gắn chặt với kể chuyện quá khứ, ngoài ra có dạng hiện tại cho thói quen. Muốn nói “ngay khi” về tương lai, dùng as soon as hoặc the moment.

Hiện tại hoàn thành trong đảo ngữ thời gian

Khi mốc thời gian kéo dài đến hiện tại, mệnh đề chính đảo ngữ dùng hiện tại hoàn thành, và trợ động từ đưa lên là have hoặc has. Dạng hay gặp nhất là Only recently: Only recently have farmers in the area started using drip irrigation. (ví dụ giả định). Câu thường tương ứng là Farmers in the area have only recently started using drip irrigation.

Not until cũng đi được với hiện tại hoàn thành khi mốc là hiện tại hoặc một khoảng tính đến nay: Not until this year has the club accepted junior members. Câu nói rằng trước năm nay câu lạc bộ không nhận thành viên nhỏ tuổi, đến năm nay mới nhận. Câu đúng ngữ pháp nhưng giọng khá trang trọng.

Chỗ dễ sai là trộn thì: viết Only recently did farmers start… với quá khứ đơn. Câu này không sai hẳn nếu người viết coi việc bắt đầu là một sự kiện đã xong ở quá khứ gần; nhưng khi ngữ cảnh nhấn kết quả còn kéo đến hiện tại, hiện tại hoàn thành là lựa chọn tự nhiên hơn. Đây là chỗ có hai cách đều chấp nhận được, tuỳ điều người viết muốn nhấn.

Với Hardly và No sooner, hiện tại hoàn thành hầu như không xuất hiện, vì hai cấu trúc này kể chuỗi sự việc đã khép lại.

Động từ khuyết thiếu, be và bị động: đưa gì lên trước chủ ngữ

Nguyên tắc chung: có sẵn trợ động từ hoặc động từ khuyết thiếu thì đưa nó lên; động từ be cũng tự đưa lên; chỉ khi động từ là động từ thường ở hiện tại đơn hoặc quá khứ đơn mới mượn do, does, did.

Mệnh đề chính (câu thường)Sau khi đảoĐưa gì lên
we could see the stageOnly then could we see the stage.could
the shop was busyNot until noon was the shop busy.was
the papers were collectedOnly after the bell rang were the papers collected.were (bị động)
you must open the boxOnly in an emergency must you open the box.must
the team has trained harderOnly since the new coach arrived has the team trained harder.has
she criedNot until the end of the film did she cry.mượn did

Lỗi hay gặp ở câu bị động là mượn thêm did: Only after the bell rang did the papers were collected. Câu bị động đã có were, không cần và không được mượn did. Ở câu cuối, quá khứ đơn của động từ thường nên mượn did, rồi cried về cry.

Năm lỗi thì hay gặp và cách sửa

Các lỗi dưới đây đều đến từ việc nhớ công thức rời rạc mà không hỏi vế đảo là việc trước hay việc sau. Mỗi lỗi kèm câu sai và câu sửa:

  • Đặt had vào vế đảo của Not until: Not until the guests left had we started cleaning. Vế đảo là việc sau nên dùng did: did we start cleaning.
  • Dùng did cho vế No sooner: No sooner did the speech end than… có gặp ngoài đời, nhưng trong bài tập chọn No sooner had the speech ended than….
  • Chia động từ sau did: Only then did he understood. Did đã mang thì quá khứ, động từ chính về nguyên mẫu: did he understand.
  • Đặt will vào mệnh đề thời gian: Not until the shop will open can we buy bread. Sửa: Not until the shop opens can we buy bread.
  • Dùng had cho vế sau than hoặc when: Hardly had we arrived when the show had begun. Câu này làm người đọc hiểu buổi diễn đã bắt đầu từ trước, ngược ý. Sửa: when the show began.

Lỗi thứ năm đáng chú ý vì câu sai vẫn đúng ngữ pháp về hình thức, chỉ sai nghĩa. Bộ chấm tự động hay người đọc lướt có thể bỏ qua, nhưng người đọc kỹ sẽ thấy thứ tự sự việc bị đảo ngược. Hãy đọc lại câu và tự hỏi việc nào xảy ra trước.

Một cách soát nhanh khi viết xong: gạch dưới mọi chữ had trong câu đảo ngữ và hỏi nó đứng trước việc xảy ra trước hay sau. Had chỉ nên đứng trước việc xảy ra trước.

Bài luyện chọn dạng động từ có đáp án

Chọn dạng đúng trong ngoặc. Đáp án đã kiểm lại từng câu, kèm lý do ngắn.

1. No sooner (had she / did she) opened the window than a bird flew in. — had she; sau đó là opened (V3), vế đảo là việc trước.

2. Not until the guests left (had we / did we) start cleaning. — did we; vế đảo là việc sau, động từ start nguyên mẫu.

3. Only when the results (are / will be) published will we know. — are; mệnh đề thời gian nói về tương lai dùng hiện tại.

4. Hardly had the match (begin / begun) when it started to snow. — begun; sau had là V3.

5. Only recently (has the town / did the town has) built a library. — has the town; dạng thứ hai sai vì mượn did rồi lại giữ has.

6. Only after the form (was signed / did signed) could the order be sent. — was signed; vế sau Only after là câu thường bị động, không đảo.

7. Not until he (has finished / will finish) his degree will he look for a job. — has finished; không dùng will trong mệnh đề until. Hiện tại đơn finishes cũng đúng nếu được cho.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Not until lại dùng did mà No sooner lại dùng had?

Vì vế bị đảo khác nhau. Với No sooner, vế đảo là việc xảy ra trước, nên dùng quá khứ hoàn thành had cộng V3. Với Not until, vế đảo là mệnh đề chính, tức việc xảy ra sau mốc, nên dùng quá khứ đơn, mượn did cộng động từ nguyên mẫu.

Sau Not until dùng quá khứ hoàn thành có được không?

Được, trong vế sau until. Not until he had finished his meal did he speak và Not until he finished his meal did he speak đều đúng. Quá khứ hoàn thành nhấn việc ăn đã xong hẳn. Vế đảo vẫn giữ did cộng động từ nguyên mẫu, không đổi.

Có viết Only when … will … will được không?

Không. Mệnh đề sau Only when nói về tương lai phải dùng hiện tại, ví dụ Only when the weather improves will we go. Chỉ mệnh đề chính được mang will và đó cũng là chỗ will bị đảo lên trước chủ ngữ.

Câu bị động đảo ngữ có cần mượn did không?

Không. Câu bị động đã có trợ động từ be như was, were, is, are, nên chỉ cần đưa từ đó lên trước chủ ngữ: Only then was the decision announced. Mượn thêm did trong câu bị động là lỗi người học hay mắc.

Khi nào dùng hiện tại hoàn thành trong câu đảo ngữ?

Khi mốc thời gian kéo đến hiện tại hoặc kết quả còn liên quan tới bây giờ, như Only recently have, Not until this year has, Only since … has. Trong kể chuyện quá khứ đã khép lại thì dùng quá khứ đơn hoặc quá khứ hoàn thành như bình thường.

Có quy tắc chung nào kiểm nhanh thì trong đảo ngữ không?

Có một câu hỏi dùng được cho mọi trường hợp: phần đứng ngay sau trợ động từ đảo là việc xảy ra trước hay sau. Trước thì had cộng V3, sau thì quá khứ đơn với did, was, were hoặc could. Mệnh đề thời gian nói về tương lai thì dùng hiện tại thay cho will.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138