NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với Only, Not until, No sooner, Hardly

Phân biệt No sooner … than và Hardly … when: bẫy than hay when và cách nhớ chắc

No sooner đi với than, Hardly và Scarcely đi với when: lý do ngữ pháp đằng sau, bảng so sánh, cách chuyển qua lại và các dạng câu hỏi trắc nghiệm hay gài.

Two high school students in Thai Nguyen comparing answers at a shared desk, pencils pointing at blank answer sheets, tea field visible through the window, top-down shot

No sooner đi với than; Hardly, Scarcely, Barely đi với when. Hai cặp này cùng nghĩa “vừa mới… thì…”, cùng đảo ngữ với had + V3 khi kể quá khứ, chỉ khác từ nối ở giữa. Ví dụ đặt cạnh nhau: No sooner had the shop opened than customers rushed in. và Hardly had the shop opened when customers rushed in. Hai câu cùng nghĩa, cùng đúng.

Vì giống nhau tới chín phần, chính phần khác nhau còn lại trở thành chỗ đề bài hay gài nhất. Bài này không lặp lại công thức chi tiết của từng cấu trúc mà tập trung vào việc phân biệt: vì sao than và when không đổi chỗ được, các kiểu câu hỏi trắc nghiệm hay gặp, cách chuyển qua lại giữa hai cấu trúc và những chỗ người học đã thuộc bài vẫn trượt.

Bảng so sánh hai cấu trúc

Đọc bảng theo hàng: hàng nào hai cột giống nhau thì không cần lo; hàng nào khác thì đó là chỗ phải nhớ.

Tiêu chíNo sooner … thanHardly / Scarcely / Barely … when
Nghĩavừa mới… thì…vừa mới… thì…, chưa kịp… thì…
Từ nối vế sauthanwhen (before cũng được ghi nhận)
Gốc từ mở đầusooner = so sánh hơn của soontrạng từ mang nghĩa hầu như không
Vế đầu khi đảohad + S + V3had + S + V3
Vế saucâu thường, quá khứ đơncâu thường, quá khứ đơn
Dạng không đảoS + had no sooner + V3 + than…S + had hardly + V3 + when…
Mức trang trọngtrang trọng, văn viếtHardly trung tính hơn; Scarcely văn chương hơn

Năm trên bảy hàng giống hệt nhau. Điều này có ích: nếu đã viết đúng một cấu trúc, bạn chỉ cần đổi từ mở đầu và từ nối là được cấu trúc kia, phần giữa không đổi một chữ.

Vì sao than và when không đổi chỗ cho nhau được

Lý do nằm ở bản chất của từ mở đầu, không phải quy ước tuỳ tiện. Sooner là dạng so sánh hơn, mà so sánh hơn trong tiếng Anh cần than để nối với vế được so sánh. Câu No sooner nghĩa đen là “việc A xảy ra không sớm hơn việc B”, nên phải có than đứng trước việc B.

Hardly, scarcely, barely không phải so sánh hơn. Chúng nói rằng việc A “hầu như chưa” hoàn tất, và when giới thiệu thời điểm việc B chen vào. Đặt than sau hardly giống như viết almost than, không có gì để so sánh cả.

Biết được hai lý do này, bạn có một phép thử luôn dùng được: nhìn từ mở đầu xem có đuôi -er của so sánh hơn hay không. Có (sooner) thì than; không có (hardly, scarcely, barely) thì when. Phép thử này dựa trên ngữ pháp thật, nên dùng được cả khi gặp biến thể ít quen như dạng không đảo The bus had no sooner left than…

Một lưu ý về thực tế: trong lời nói và văn viết thiếu cẩn thận, người bản ngữ đôi khi trộn lẫn, viết no sooner … when hoặc hardly … than. Việc gặp những câu như vậy trên mạng không biến chúng thành chuẩn. Sách ngữ pháp và bài kiểm tra vẫn coi đó là lỗi.

Bốn kiểu câu hỏi hay gài than và when

Chọn từ điền vào chỗ trống. Ví dụ: No sooner had the speech ended ___ the audience began clapping. (A. when B. than C. then D. that). Đáp án B. Lựa chọn A là bẫy chính; C và D là bẫy phụ do nghe gần giống. Nhìn từ mở đầu là No sooner thì chọn than ngay.

Tìm lỗi sai. Ví dụ: Scarcely had the train stopped than the passengers got off. Lỗi ở than, sửa thành when. Dạng này hay đặt lỗi ở từ nối vì người làm bài thường chỉ soát động từ và bỏ qua từ nhỏ.

Viết lại câu với từ cho sẵn. Đề cho As soon as the train stopped, the passengers got off. và yêu cầu bắt đầu bằng Hardly. Người làm bài nhớ đúng had và V3 nhưng quen tay viết than ở giữa vì vừa làm câu No sooner ngay trước đó.

Chọn câu cùng nghĩa. Đề cho một câu No sooner và bốn lựa chọn, trong đó có một câu Hardly … when đúng và một câu Hardly … than sai. Hai câu chỉ khác đúng một chữ, nên người đọc lướt dễ chọn nhầm. Đọc chậm phần từ nối trước khi chọn.

Chuyển qua lại giữa hai cấu trúc trong ba bước

Vì phần giữa hai cấu trúc giống nhau, việc chuyển đổi chỉ là thay hai từ. Ví dụ gốc: No sooner had the bell rung than the students ran out.

  1. Thay từ mở đầu: No sooner thành Hardly (hoặc Scarcely). Được Hardly had the bell rung …
  2. Thay từ nối: than thành when. Được … when the students ran out.
  3. Đọc lại toàn câu, kiểm phần giữa giữ nguyên had + chủ ngữ + V3 và vế sau giữ quá khứ đơn: Hardly had the bell rung when the students ran out.

Chiều ngược lại làm y hệt: Hardly thành No sooner, when thành than. Nếu câu gốc là dạng không đảo, như The bell had hardly rung when the students ran out., có thể chuyển sang The bell had no sooner rung than the students ran out. mà không cần đảo.

Lỗi hay gặp nhất khi chuyển là đổi từ mở đầu mà quên đổi từ nối, nên sau mỗi lần chuyển, đọc lại đúng hai chữ: chữ đầu câu và chữ đứng trước vế thứ hai. Hai chữ đó phải là một cặp hợp lệ.

Một tình huống, hai cấu trúc: đặt cạnh nhau

Để thấy hai cấu trúc tương đương đến mức nào, bảng dưới lấy cùng một tình huống và viết bằng cả hai cách. Cột giữa và cột phải chỉ khác nhau đúng hai chữ.

Tình huống (câu thường)No sooner … thanHardly … when
As soon as we paid, the waiter brought the wrong bill.No sooner had we paid than the waiter brought the wrong bill.Hardly had we paid when the waiter brought the wrong bill.
As soon as the class began, the projector stopped working.No sooner had the class begun than the projector stopped working.Hardly had the class begun when the projector stopped working.
As soon as the letter was posted, she regretted it.No sooner had the letter been posted than she regretted it.Hardly had the letter been posted when she regretted it.
The ferry had just left when we reached the pier.No sooner had the ferry left than we reached the pier.Hardly had the ferry left when we reached the pier.

Hàng thứ hai có bẫy về động từ: began là V2, begun mới là V3, nên sau had phải là begun. Hàng thứ ba là bị động, cần been ở cả hai cấu trúc. Hàng thứ tư cho thấy câu gốc dùng “had just … when” vẫn chuyển được sang cả hai cách, và just phải bỏ.

Khi tự viết: chọn No sooner hay Hardly

Trong bài tập, đề cho từ mở đầu nên bạn không phải chọn. Khi tự viết bài luận, truyện ngắn hay thư, lựa chọn giữa hai cấu trúc chủ yếu là chuyện giọng văn và nhịp câu, không phải chuyện đúng sai.

No sooner nghe dứt khoát, hợp với tình huống có tính trớ trêu hoặc bất ngờ rõ rệt, kiểu “vừa mua xong thì giảm giá”. Hardly và Scarcely mang sắc thái “chưa kịp”, hợp với tình huống bị ngắt quãng, kiểu “chưa kịp ngồi xuống thì đã bị gọi”. Scarcely thêm một chút màu văn chương, hợp văn kể chuyện hơn thư từ công việc.

Một bài viết vài trăm chữ dùng một câu kiểu này là đủ tạo điểm nhấn. Nếu đã dùng No sooner ở đoạn đầu, đoạn sau muốn nhấn tương tự thì đổi sang The moment hoặc câu thường cho đỡ lặp khuôn, thay vì dùng thêm một câu Hardly ngay sau đó. Người đọc nhận ra khuôn lặp rất nhanh, và câu nhấn mạnh thứ hai thường làm yếu câu thứ nhất.

Những chỗ đã thuộc bài vẫn trượt

Người học đã nhớ cặp than và when vẫn hay mất điểm ở các chi tiết nhỏ quanh đó. Danh sách dưới gom lại để soát nhanh trước khi nộp bài:

  • Then thay cho than: hai chữ phát âm gần nhau, viết nhanh dễ lẫn. No sooner had we left then it rained là sai; phải là than.
  • Đảo cả vế sau: Hardly had we left when did it rain. Vế sau when là câu thường: when it rained.
  • Giữ cả just lẫn Hardly: Hardly had she just arrived… thừa nghĩa; bỏ just.
  • Thêm not: No sooner hadn't he… hoặc Hardly hadn't… đều sai; hai cấu trúc đã mang sẵn nghĩa phủ định ở từ mở đầu.
  • Nhầm với hardly ever: Hardly ever does she… là đảo ngữ trạng từ tần suất, không có when phía sau, nghĩa là hầu như không bao giờ.
  • Dùng had cho vế sau: No sooner had we arrived than the show had started. làm đảo thứ tự sự việc; vế sau dùng quá khứ đơn started.

Lỗi then thay cho than đáng để ý riêng vì nó không phải lỗi ngữ pháp mà lỗi viết vội. Khi tự chấm bài, khoanh tròn mọi chữ đứng trước vế thứ hai để soát một lượt.

Bài luyện phân biệt có đáp án

Điền than hoặc when vào chỗ trống. Câu nào chấp nhận thêm before thì đáp án ghi rõ.

1. No sooner had the referee blown the whistle ___ the fans ran onto the pitch. — than.

2. Hardly had the plane landed ___ it started to rain heavily. — when (before cũng được ghi nhận).

3. Scarcely had she finished her coffee ___ the taxi arrived. — when (before cũng được ghi nhận).

4. The film had no sooner started ___ the power went off. — than. Câu ở dạng không đảo nhưng vẫn có no sooner nên vẫn đi với than.

5. We had hardly sat down ___ the waiter brought the menus. — when.

6. Chuyển câu 1 sang Hardly: Hardly had the referee blown the whistle when the fans ran onto the pitch.

7. Chuyển câu 3 sang No sooner: No sooner had she finished her coffee than the taxi arrived.

Câu hỏi thường gặp

Viết No sooner … when có bị coi là sai không?

Trong bài kiểm tra và văn viết chuẩn thì có. Cách viết này đôi khi gặp trong lời nói hoặc văn bản không cẩn thận, nhưng sách ngữ pháp tiếng Anh coi cặp đúng là No sooner với than. Khi làm bài, luôn dùng than sau No sooner.

Hardly … before có đúng không?

Có được ghi nhận trong một số sách ngữ pháp uy tín, ví dụ Hardly had we started before it began to rain. Tuy vậy, when là từ nối phổ biến nhất và là đáp án được nhắm tới trong hầu hết bài tập. Nếu không bị yêu cầu khác, dùng when cho an toàn.

Có mẹo nào nhớ nhanh than và when không?

Cách chắc nhất là dựa vào gốc từ: sooner có đuôi so sánh hơn nên đi với than, giống taller than. Hardly, scarcely, barely không có đuôi so sánh nên đi với when. Cách nhớ này đúng về ngữ pháp, không phải mẹo tuỳ tiện, nên dùng được cả với dạng không đảo.

Hai cấu trúc có khác nhau về nghĩa không?

Về nghĩa chính thì không: cả hai đều nói việc thứ hai xảy ra ngay sau việc thứ nhất. Sắc thái hơi khác, Hardly và Scarcely giữ chút nghĩa chưa kịp, còn No sooner nhấn sự sát nút. Trong bài tập viết lại câu, hai cấu trúc được coi là tương đương.

Then và than khác nhau thế nào?

Than là từ nối dùng trong so sánh, như bigger than hay no sooner … than. Then là trạng từ chỉ thời gian, nghĩa là sau đó, lúc đó. Hai chữ đọc gần giống nên viết vội rất hay lẫn. Trong cấu trúc No sooner, chỉ than là đúng.

Barely có đi với than được không?

Không. Barely cùng nhóm với Hardly và Scarcely, mang nghĩa hầu như không, không phải so sánh hơn, nên đi với when. Barely trong cấu trúc này ít gặp hơn Hardly nhưng vẫn theo đúng quy tắc chung của nhóm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138