NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với So, Such và đảo ngữ khác

Phân biệt đảo ngữ So và Such: nhìn từ đứng sau để chọn đúng cấu trúc

So đi với tính từ, trạng từ; Such đi với to be và danh từ. Bảng đối chiếu bốn dạng, cặp câu cùng nghĩa, chỗ chỉ một cách dùng được và bài tập chọn đáp án.

Two Vietnamese university students in Can Tho comparing notes at a cafe table, pens and blank index cards spread out, hands in focus, faces out of frame

Muốn biết nên đảo với So hay với Such, hãy nhìn chữ đứng ngay sau nó: tính từ hoặc trạng từ thì dùng So, còn to be kèm một cụm danh từ làm chủ ngữ thì dùng Such. Ví dụ So strong was the wind that… (sau So là tính từ strong), còn Such was the force of the wind that… (sau Such là was rồi cụm danh từ the force of the wind). Hai câu cùng nói gió mạnh đến mức gây ra một hệ quả, chỉ khác điểm tựa ngữ pháp.

Người học thường thuộc riêng từng công thức nhưng tới lúc làm bài lại lẫn, nhất là khi đề cho câu gốc dạng such a + tính từ + danh từ rồi bắt viết lại bằng So, hoặc ngược lại. Bài này xếp các dạng cạnh nhau, chỉ ra trường hợp chỉ một trong hai làm được, và kết thúc bằng bài chọn đáp án có lời giải.

Một câu hỏi duy nhất trước khi chọn

Câu hỏi đó là: phần mang mức độ trong câu gốc là gì? Nếu là một tính từ (cold, expensive, crowded) hay một trạng từ (quickly, badly), phần đó đi theo So lên đầu câu. Nếu mức độ nằm trong một danh từ (the cold, the cost, the crowd), bạn dùng Such và để danh từ ấy làm chủ ngữ đứng sau to be.

Lý do nằm ở bản chất hai từ. So là trạng từ chỉ mức độ, nó bổ nghĩa cho tính từ hoặc trạng từ khác. Such có tính chất của một từ hạn định hoặc tính từ, nó đi với danh từ. Trong câu thường, bạn đã quen: so cold nhưng such cold weather; so quickly nhưng không có such quickly. Khi đảo, quan hệ ấy vẫn giữ, chỉ khác ở chỗ Such đứng một mình làm bổ ngữ của to be.

Từ đây suy ra một cách kiểm: viết thử câu thường trước. Nếu câu thường có dạng X was so + tính từ, bạn đang có nguyên liệu cho đảo ngữ với So. Nếu câu thường có dạng X was such that hoặc bạn tìm được danh từ chỉ mức độ, nguyên liệu nghiêng về Such. Nhiều câu làm được cả hai, chỉ cần đổi từ loại cho khớp.

Bảng đối chiếu bốn dạng thường gặp

Bảng xếp câu thường và câu đảo cho từng dạng, cùng một tình huống: một chuyến đi dài và mệt. Cột cuối nói rõ có đảo được không.

Dạng câu thườngVí dụ câu thườngCâu đảo tương ứng
so + tính từThe journey was so long that we slept in the car.So long was the journey that we slept in the car.
so + trạng từThe bus moved so slowly that we missed the ferry.So slowly did the bus move that we missed the ferry.
such + a + tính từ + danh từIt was such a long journey that we slept in the car.Không đảo trực tiếp. Chuyển sang So long was the journey that… hoặc Such was the length of the journey that…
danh từ + be + suchThe length of the journey was such that we slept in the car.Such was the length of the journey that we slept in the car.

Dòng thứ ba là chỗ người học hay vấp. Câu It was such a long journey có chủ ngữ giả it, và cụm such a long journey là bổ ngữ. Đưa cả cụm này lên đầu kiểu Such a long journey was it that… nghe rất lạ và hầu như không được dùng. Hướng đúng là tách ra: lấy tính từ long để đảo với So, hoặc lấy danh từ length để đảo với Such.

Dòng thứ hai cho thấy So còn làm được việc mà Such không làm được: đi với động từ thường thông qua trợ động từ mượn. Such gần như chỉ đi với to be.

Cặp câu cùng nghĩa: viết bằng So và bằng Such

Giá cả. So high were the prices that we ate at home. và Such were the prices that we ate at home. Câu Such không cần high vì bản thân Such đã chứa ý "cao đến thế". Lưu ý cả hai đều chia were theo the prices.

Cảm xúc. So nervous was the speaker that his hands shook. và Such was the speaker's nervousness that his hands shook. Câu thứ nhất gọn và tự nhiên hơn; danh từ nervousness hơi dài, nên đa số người viết sẽ chọn So ở đây.

Đám đông. So large was the crowd that the police closed the street. và Such was the crowd that the police closed the street. Câu Such ngắn mà vẫn rõ, vì the crowd đã gợi quy mô.

Thành công. So successful was the first course that a second one opened. và Such was the success of the first course that a second one opened. Cả hai đều tự nhiên; câu Such đặt trọng tâm vào "sự thành công" như một hiện tượng.

Thời tiết. So thick was the fog that flights were delayed. và Such was the fog that flights were delayed. Câu Such vẫn đúng nhưng hơi mơ hồ về kiểu "mức độ"; thêm chi tiết như Such was the density of the fog thì nghe sách vở. Ở ví dụ này, So là lựa chọn thoải mái hơn.

Khi chỉ một trong hai làm được

Không phải câu nào cũng chuyển qua lại được. Một vài tình huống cho thấy lựa chọn gần như bị khoá:

  • Câu có động từ thường cần nhấn cách thức: She explained the rule so clearly that everyone understood. Chỉ So làm được: So clearly did she explain the rule that everyone understood. Không có cách viết hợp lý bắt đầu bằng Such mà giữ được trạng từ.
  • Danh từ không có tính từ tương ứng gọn: The chaos was such that nobody knew where to go. Muốn dùng So, bạn phải tìm tính từ như chaotic: So chaotic was the situation that…, được nhưng đã đổi chủ ngữ. Giữ nguyên ý gốc thì Such tự nhiên hơn.
  • Tính từ không có danh từ tự nhiên: The room was so cosy that we stayed all afternoon. Danh từ cosiness có tồn tại nhưng ít dùng; So cosy was the room that… là lựa chọn hợp lý hơn.
  • Cụm so many, so much làm chủ ngữ: So many complaints arrived that… không đảo được vì cụm đó là chủ ngữ. Muốn đảo, có thể dùng Such: Such was the number of complaints that…

Những ví dụ trên cho thấy câu hỏi "So hay Such" thật ra là câu hỏi "từ loại nào đang mang mức độ". Đổi được từ loại thì đổi được cấu trúc; không đổi tự nhiên được thì giữ cấu trúc hợp với từ đang có.

Sắc thái: So nhấn tính chất, Such nhấn hiện tượng

Dù nghĩa gần nhau, hai cấu trúc tạo cảm giác hơi khác. Câu với So dồn sự chú ý vào một tính chất cụ thể: So bitter was the medicine… làm người đọc nghĩ ngay tới vị đắng. Câu với Such đặt cả một hiện tượng lên sân khấu: Such was the bitterness of the dispute… gợi một cuộc tranh chấp gay gắt, nặng nề, chứ không chỉ một đặc điểm.

Vì vậy, văn miêu tả cảm giác, màu sắc, tốc độ hay chọn So. Văn bình luận về sự kiện, phản ứng xã hội, tác động của chính sách hay chọn Such với các danh từ trừu tượng như impact, demand, scale, pressure. Đây là xu hướng sử dụng, không phải luật cứng; trong bài tập ngữ pháp, nếu đề không ép từ thì cả hai câu đúng đều được tính.

Cả hai đều mang giọng trang trọng. Trong lời nói hằng ngày, người bản ngữ thường giữ câu thường: It was so cold we couldn't feel our fingers hay There was such a crowd we couldn't get in. Biết đảo là để đọc hiểu văn bản trang trọng và để có thêm một công cụ khi viết, chứ không cần nhét vào mọi câu.

Viết lại hai chiều: từ So sang Such và ngược lại

Dạng bài viết lại câu thường cho một câu đảo rồi yêu cầu bắt đầu bằng từ còn lại. Quy trình dưới đây dùng được cho cả hai chiều, với ví dụ So deep was the water that the children could not cross.

  1. Tìm từ mang mức độ trong câu đã cho. Ở đây là tính từ deep.
  2. Nếu cần chuyển sang Such, đổi tính từ thành danh từ: deep thành depth, rồi ghép thành cụm danh từ có chủ thể: the depth of the water.
  3. Chia to be theo cụm danh từ mới và giữ thì cũ: Such was the depth of the water…
  4. Chép lại vế that không đổi: Such was the depth of the water that the children could not cross.
  5. Chiều ngược lại làm y như vậy nhưng đổi danh từ thành tính từ. Từ Such was her patience that she waited for hours, danh từ patience cho tính từ patient, chủ ngữ trở thành she: So patient was she that she waited for hours.

Ở bước cuối, để ý chủ ngữ thay đổi. Câu Such lấy "sự kiên nhẫn của cô ấy" làm chủ ngữ; câu So lấy "cô ấy" làm chủ ngữ. Vì thế to be có thể đổi theo: một danh từ số nhiều ở câu Such (Such were the waves) có thể vẫn số nhiều ở câu So (So high were the waves), nhưng nếu chủ ngữ mới là một người thì chia theo người đó. Đọc lại phần chia động từ sau mỗi lần chuyển là thói quen đáng giữ.

Bài tập chọn So hay Such, có đáp án

Điền So hoặc Such vào chỗ trống. Có câu điền được cả hai nếu sửa phần sau; ở đây chỉ tính đáp án khớp với phần còn lại của câu như đã cho.

  1. ___ was the heat that the candles bent.
  2. ___ hot was the room that the candles bent.
  3. ___ carefully did he pack the glasses that none of them broke.
  4. ___ were the costs that the plan was dropped.
  5. ___ loud was the music that the neighbours complained.
  6. ___ is the demand for this course that a waiting list has been opened.
  7. ___ quickly does the river rise in the rainy season that the path floods every year.

Đáp án. (1) Such: sau chỗ trống là was the heat, có to be và danh từ. (2) So: sau chỗ trống là tính từ hot. (3) So: trạng từ carefully và trợ động từ did. (4) Such: were the costs. (5) So: tính từ loud. (6) Such: is the demand. (7) So: trạng từ quickly và trợ động từ does.

Mẹo làm nhanh: nếu chữ ngay sau chỗ trống là to be thì gần như chắc chắn là Such; nếu là tính từ hay trạng từ thì là So. Câu 1 và câu 2 cho thấy cùng một ý, đổi từ loại là đổi đáp án.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao nhớ nhanh khi nào dùng So, khi nào dùng Such trong đảo ngữ?

Nhìn chữ đứng ngay sau. Nếu là tính từ hoặc trạng từ thì dùng So, rồi tới be hoặc trợ động từ, rồi chủ ngữ. Nếu ngay sau là động từ to be và một cụm danh từ làm chủ ngữ thì dùng Such. Cách nhìn này giải được phần lớn câu chọn đáp án.

Có viết được "Such a long journey was it that…" không?

Câu này nghe rất lạ với người bản ngữ và hầu như không xuất hiện trong văn chuẩn. Khi câu gốc là "It was such a long journey that…", hãy tách ra: dùng "So long was the journey that…" hoặc "Such was the length of the journey that…". Cả hai đều đúng và tự nhiên.

Such có đi với động từ thường như So không?

Trong đảo ngữ nhấn mạnh hệ quả, Such gần như chỉ đi với to be. So thì đi được với động từ thường qua trợ động từ mượn, ví dụ "So quickly did he leave that…". Nếu cần nhấn cách thức của một hành động, bạn dùng So.

Hai câu "So large was the crowd" và "Such was the crowd" có khác nghĩa không?

Nghĩa cơ bản giống nhau, đều nói đám đông đông tới mức gây ra hệ quả. Câu So nhấn đúng đặc điểm đông, rõ ràng hơn. Câu Such đặt cả đám đông như một hiện tượng, gọn và hơi trang trọng hơn. Trong bài tập, nếu đề không ép từ thì cả hai được chấp nhận.

Khi đổi từ So sang Such, có phải lúc nào cũng tìm được danh từ phù hợp?

Không phải lúc nào cũng tự nhiên. Có tính từ mà danh từ tương ứng ít dùng hoặc nghe gượng, ví dụ cosy và cosiness. Khi đó giữ đảo ngữ với So là lựa chọn hợp lý hơn. Chỉ nên ép sang Such khi đề bài yêu cầu bắt đầu bằng Such.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138