NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với So, Such và đảo ngữ khác

Đảo ngữ với So … that: công thức, cách mượn trợ động từ và ví dụ đặt cạnh câu thường

Cách đưa So + tính từ/trạng từ lên đầu câu rồi đảo trợ động từ: công thức theo từng thì, bẫy so many là chủ ngữ, mức trang trọng và bài tập có đáp án.

Vietnamese high school classroom in Hue, teenage student writing in a notebook with blank pages, teacher pointing at an empty whiteboard, seen from behind, soft morning light

Đảo ngữ với So là cách đưa cụm "So + tính từ" hoặc "So + trạng từ" lên đầu câu, rồi đặt trợ động từ (hoặc to be) trước chủ ngữ, để nhấn vào mức độ của một tính chất. Câu thường The film was so boring that I fell asleep trở thành So boring was the film that I fell asleep. Nghĩa không đổi: phim chán đến mức người xem ngủ gật. Cái đổi là trọng tâm: người nghe gặp ngay chữ "chán đến thế" trước khi biết đang nói về cái gì.

Cấu trúc này thuộc văn viết trang trọng và văn kể chuyện. Học sinh hay gặp nó ở dạng bài viết lại câu, còn người đi làm gặp nó trong bài phát biểu, báo cáo có giọng văn chăm chút. Phần dưới đi từ công thức với tính từ, sang trạng từ (phải mượn trợ động từ), rồi tới các trường hợp dễ sai nhất: so many, so few đứng làm chủ ngữ, và dạng văn chương "So + tính từ + a + danh từ".

Câu thường so … that và câu đảo ngữ khác nhau ở đâu

Câu gốc gồm hai vế. Vế đầu nêu một tính chất ở mức cao: The test was so difficult. Vế sau, mở bằng that, nêu hệ quả: that few students finished it. Trong câu thường, trật tự là chủ ngữ, động từ, rồi mới tới "so + tính từ". Người đọc biết "bài kiểm tra" trước, biết "khó đến mức nào" sau.

Khi đảo, cả cụm so difficult được kéo lên đầu câu. Ngay sau nó, tiếng Anh bắt buộc đặt động từ to be hoặc trợ động từ lên trước chủ ngữ: So difficult was the test that few students finished it. Vế that giữ nguyên, không đảo gì thêm. Đây là điểm người học hay nhầm: chỉ vế chứa "so" bị đảo, vế hệ quả vẫn là câu bình thường.

Vì sao lại phải đảo trợ động từ? Trong tiếng Anh, khi một thành phần mang tính nhấn mạnh về mức độ hoặc phủ định được đẩy lên đầu câu, ngữ pháp đòi hỏi trật tự giống câu hỏi: trợ động từ đứng trước chủ ngữ. Bạn đã quen trật tự này qua Is the test difficult? Ở câu đảo với So, trật tự ấy xuất hiện trong một câu khẳng định, và chính sự lạ tai đó tạo ra cảm giác nhấn mạnh.

Tiếng Việt diễn đạt cùng ý bằng cách khác: "Khó đến nỗi ít bạn làm xong" hay "Bài khó tới mức chẳng mấy ai nộp kịp". Ta không đảo chủ ngữ, nên người Việt dễ viết So difficult the test was that…, giữ trật tự tiếng mẹ đẻ. Câu đó sai trong ngữ pháp chuẩn: đã đưa So lên đầu thì phải đảo.

Công thức với tính từ: So + tính từ + be + chủ ngữ + that

Khi trong câu gốc là động từ to be (hoặc động từ nối) đi với tính từ, phép đảo đơn giản nhất: chỉ cần kéo to be lên trước chủ ngữ, giữ đúng thì và đúng số ít, số nhiều. Bảng dưới đặt câu thường cạnh câu đảo để bạn so từng chữ.

ThìCâu thườngCâu đảo ngữ
Hiện tại đơnThe question is so hard that no one can answer it.So hard is the question that no one can answer it.
Quá khứ đơnThe box was so heavy that I could not lift it.So heavy was the box that I could not lift it.
Số nhiềuThe waves were so high that the boats stayed in port.So high were the waves that the boats stayed in port.
Hiện tại hoàn thànhThe road has been so busy that we have changed our route.So busy has the road been that we have changed our route.
Bị độngThe bridge was so badly damaged that it had to be closed.So badly damaged was the bridge that it had to be closed.

Để ý dòng hoàn thành: chỉ trợ động từ đầu tiên (has) nhảy lên trước chủ ngữ, phần còn lại (been) ở lại sau chủ ngữ. Dòng bị động cũng vậy: badly damaged đi theo So lên đầu, was đứng trước the bridge. Nguyên tắc chung cho mọi thì: tìm trợ động từ thứ nhất, đặt nó ngay sau cụm So, phần động từ còn lại giữ chỗ cũ.

Động từ to be chia theo chủ ngữ đứng sau nó. So high were the waves dùng were vì the waves số nhiều. Viết nhanh, nhiều bạn chia theo tính từ hoặc theo thói quen thành was, một lỗi rất khó thấy khi đọc lướt.

Với trạng từ và động từ thường: mượn do, does, did

Khi câu gốc có động từ thường đi với trạng từ (run fast, speak quietly) và không có trợ động từ nào sẵn, bạn phải mượn do/does/did, giống hệt cách đặt câu hỏi. Làm theo năm bước dưới đây, áp dụng được cho mọi câu.

  1. Xác định cụm "so + trạng từ" trong câu gốc. Ví dụ: She runs so fast that nobody can catch her có cụm so fast.
  2. Xem câu gốc ở thì nào và chủ ngữ số ít hay số nhiều. She runs là hiện tại đơn, ngôi thứ ba số ít, nên trợ động từ mượn là does.
  3. Đưa cụm So lên đầu, đặt trợ động từ ngay sau: So fast does…
  4. Đặt chủ ngữ, rồi động từ chính trở về dạng nguyên mẫu không to: So fast does she run… (không phải runs, vì đuôi -s đã chuyển sang does).
  5. Giữ nguyên vế hệ quả: So fast does she run that nobody can catch her.

Với quá khứ: He spoke so quietly that we could not hear him thành So quietly did he speak that we could not hear him. Động từ spoke trở về speak vì did đã mang dấu quá khứ. Nếu câu gốc có sẵn trợ động từ (have worked, can sing, is blowing) thì dùng luôn trợ động từ đó, không mượn thêm: So hard have they worked that they deserve a long rest.

Lỗi hay gặp nhất ở bước này là đảo thẳng động từ chính: So fast runs she… Ngữ pháp chuẩn không chấp nhận kiểu đó với động từ thường; phải có does.

So much, so many, so few, so little: khi nào đảo, khi nào không

Khi cụm So là tân ngữ hoặc trạng ngữ thì đảo. He ate so much that he felt sick có so much làm tân ngữ của ate. Đưa lên đầu thì phải mượn trợ động từ: So much did he eat that he felt sick. Câu này đúng nhưng nghe khá văn vẻ; trong giao tiếp, câu thường vẫn tự nhiên hơn.

Khi cụm So chính là chủ ngữ thì KHÔNG đảo. Câu So many tourists came that the hotel was full đã có "so many" đứng đầu, nhưng so many tourists là chủ ngữ của came. Không có gì để đảo, vì chủ ngữ vốn đã đứng đầu. Viết So many tourists did come… hay So many came tourists… đều sai. Đây là câu bẫy phổ biến trong dạng bài tìm lỗi.

So few, so little cũng theo đúng luật đó. So few students signed up that the course was cancelled là câu bình thường, không đảo, vì so few students là chủ ngữ. Ngược lại, She had so little time that she skipped lunch đưa so little time lên đầu sẽ thành So little time did she have that she skipped lunch, câu đảo đúng.

Muốn nhấn số lượng của chủ ngữ thì dùng đường khác. Nếu thật sự cần đảo, chuyển số lượng thành bổ ngữ của to be: The complaints were so numerous that the manager apologised thành So numerous were the complaints that the manager apologised. Lúc này so numerous là bổ ngữ, chủ ngữ là the complaints, nên đảo được.

So + tính từ + a + danh từ: dạng văn chương

Ngoài hai công thức chính, còn một dạng ít gặp hơn nhưng hay xuất hiện trong văn viết cẩn thận: "So + tính từ + a/an + danh từ + be + chủ ngữ + that". Ví dụ câu thường He is so talented a player that every club wants him đảo thành So talented a player is he that every club wants him.

Trật tự so talented a player (tính từ đứng trước mạo từ a) là trật tự đặc biệt chỉ đi với so, too, as, how. Trong lối nói hằng ngày, người bản ngữ thường chọn such a talented player thay vì so talented a player. Vì thế dạng đảo này mang màu sắc khá trang trọng, đôi khi hơi cổ điển. Bạn nên nhận ra được nó khi đọc, còn khi viết thì chỉ dùng nếu văn bản thật sự cần giọng trang trọng.

Dạng này chỉ dùng được với danh từ đếm được số ít. Không có so talented players theo trật tự đó; số nhiều phải quay về such talented players và khi ấy cấu trúc đảo với So không áp dụng nữa. Một chi tiết khác: chủ ngữ ở đây hay là đại từ (is he, was she), và việc đảo đại từ sau So hoàn toàn bình thường, khác với kiểu đảo toàn phần sau trạng từ nơi chốn mà đại từ không được đảo.

Mức trang trọng: khi nào nên đảo, khi nào giữ câu thường

Câu đảo với So đúng ngữ pháp nhưng không phải lúc nào cũng hợp. Dùng sai chỗ, câu nghe như đọc diễn văn giữa bữa cơm. Một vài gợi ý theo hoàn cảnh:

  • Văn kể chuyện, miêu tả: hợp. So thick was the fog that the ferry could not leave. Câu dồn sự chú ý vào độ dày của sương, tạo nhịp chậm.
  • Bài luận, bài phát biểu trang trọng: hợp nếu dùng một hai lần để nhấn ý chính. Dùng câu nào cũng đảo thì người đọc mệt và thấy gượng.
  • Thư công việc thông thường: ít khi cần. Câu thường The response was so positive that we extended the offer đã đủ rõ.
  • Hội thoại hằng ngày: hầu như không dùng. Người nói tự nhiên sẽ chọn It was so boring I fell asleep, thậm chí bỏ luôn that.
  • Bài tập viết lại câu: dạng bài thường gặp, yêu cầu chuyển đúng công thức, nên cần thuộc cả hai chiều.

Về chữ that: trong câu thường thân mật, that sau so có thể lược. Trong câu đảo, vì giọng đã trang trọng, nên giữ that cho trọn; bỏ đi thì câu thường bị cảm giác hụt hơi, và trong bài tập viết lại câu, giữ that là lựa chọn an toàn.

Bài tập ngắn có đáp án

Viết lại các câu sau bằng đảo ngữ với So, nếu được. Một câu trong số này không đảo được; hãy tìm ra và giải thích. Đáp án nằm ngay dưới danh sách.

  1. The coffee was so hot that I couldn't drink it.
  2. He drove so carelessly that he had an accident.
  3. The students have practised so hard that they feel ready.
  4. The instructions are so confusing that nobody follows them.
  5. So many people applied that the deadline was extended.
  6. She sings so beautifully that the audience always stands up at the end.

Đáp án. (1) So hot was the coffee that I couldn't drink it. (2) So carelessly did he drive that he had an accident. Mượn did, drove về drive. (3) So hard have the students practised that they feel ready. Dùng luôn have có sẵn. (4) So confusing are the instructions that nobody follows them. Chủ ngữ số nhiều nên dùng are. (5) Không đảo: so many people là chủ ngữ, câu đã đúng như vậy. (6) So beautifully does she sing that the audience always stands up at the end. Mượn does, sings về sing.

Ở câu 3, cách viết practised là chính tả Anh; theo chính tả Mỹ là practiced. Cả hai đều đúng, miễn là bạn dùng nhất quán trong một bài.

Câu hỏi thường gặp

Đảo ngữ với So có bắt buộc phải có vế that không?

Trong cấu trúc nhấn mạnh hệ quả, vế that là phần làm nên ý nghĩa nên gần như luôn có. Có một số câu văn chương chỉ nêu mức độ rồi dừng, nhưng trong bài tập và văn viết thông thường, bạn nên giữ đủ vế that để câu trọn nghĩa.

Viết "So boring the film was that I fell asleep" có được chấp nhận không?

Theo ngữ pháp chuẩn thì không. Khi cụm So + tính từ đứng đầu để nhấn mạnh, động từ to be phải đứng trước chủ ngữ: "So boring was the film that I fell asleep". Giữ trật tự chủ ngữ rồi động từ là lỗi thường gặp do ảnh hưởng tiếng Việt.

Khi nào phải mượn do, does, did?

Khi câu gốc chỉ có động từ thường mà không có trợ động từ nào, ví dụ "She runs so fast". Lúc đó mượn does hoặc did theo thì và ngôi, rồi đưa động từ chính về nguyên mẫu: "So fast does she run that…". Nếu câu đã có be, have, can, will thì dùng luôn chúng.

Câu "So many students came that the room was full" có phải đảo ngữ không?

Không. Cụm so many students là chủ ngữ của động từ came, nên trật tự câu vẫn là chủ ngữ đứng trước động từ. Không cần và không được thêm trợ động từ. Đây là câu bẫy hay gặp trong dạng bài tìm lỗi sai.

Đảo ngữ với So có dùng trong văn nói không?

Rất ít. Trong hội thoại, người bản ngữ thường dùng câu thường như "It was so cold we stayed in". Câu đảo với So hợp với văn kể chuyện, bài phát biểu, bài luận có giọng trang trọng. Dùng trong lúc trò chuyện dễ nghe gượng hoặc như đang đùa.

So + tính từ + a + danh từ khác gì such + a + tính từ + danh từ?

Về nghĩa gần như giống nhau. "So talented a player" trang trọng và ít gặp hơn, chỉ đi với danh từ đếm được số ít. "Such a talented player" phổ biến trong mọi văn phong. Khi đảo ngữ, dạng So đưa được lên đầu câu với trợ động từ đi sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138