NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với Only, Not until, No sooner, Hardly

Đảo ngữ với Only: Only after, Only when, Only if, Only by và cách đảo cho đúng

Công thức đảo ngữ với Only after, Only when, Only if, Only by, Only then: đảo ở mệnh đề nào, mượn trợ động từ ra sao, kèm cặp câu đối chiếu và đáp án.

Teenage student in Hue sitting by a wooden window, writing in a notebook with blank pages, violet pencil case beside her, morning light, seen from over the shoulder

Đảo ngữ với Only là cách đưa cụm “chỉ sau khi…”, “chỉ khi…”, “chỉ bằng cách…” lên đầu câu, rồi đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ ở mệnh đề chính. Công thức gọn nhất: Only + cụm từ hoặc mệnh đề + trợ động từ + chủ ngữ + động từ. Ví dụ: câu thường She forgave him only after he apologised. thành câu nhấn mạnh Only after he apologised did she forgive him.

Chỗ người học hay vấp không nằm ở chữ Only mà ở hai câu hỏi đi kèm: đảo ở vế nào, và mượn trợ động từ gì. Bài này đi lần lượt qua từng dạng Only after, Only when, Only if, Only by, Only with, Only then, Only in this way, đặt câu thường cạnh câu nhấn mạnh, rồi kết bằng một bài luyện ngắn có đáp án để bạn tự kiểm.

Đảo ngữ với Only nhấn mạnh điều gì

Trong câu thường, cụm có Only thường đứng cuối và mang nghĩa giới hạn: sự việc chính chỉ xảy ra trong đúng một điều kiện hoặc sau đúng một thời điểm. The shop opens only at weekends. nghĩa là cửa hàng mở vào cuối tuần, còn các ngày khác thì không. Khi đưa cụm đó lên đầu câu và đảo ngữ, người viết dồn sự chú ý vào chính cái giới hạn ấy, giống tiếng Việt nói “phải đến cuối tuần cửa hàng mới mở”.

Tiếng Việt diễn ý này bằng cặp “chỉ khi… mới…”, “phải… mới…”, “mãi đến… mới…”. Chữ “mới” trong tiếng Việt gánh phần nhấn, còn tiếng Anh dùng trật tự từ: cụm Only đứng đầu, trợ động từ nhảy lên trước chủ ngữ. Vì thế khi dịch câu đảo ngữ Only sang tiếng Việt, bạn gần như luôn cần chữ “mới”: Only when the rain stopped did the match begin. là “Chỉ khi mưa tạnh trận đấu mới bắt đầu”.

Điểm cần nhớ là đảo ngữ không đổi nghĩa thông tin của câu. Câu thường và câu đảo ngữ mô tả cùng một sự việc; thứ thay đổi là trọng tâm và giọng văn. Câu đảo ngữ nghe trang trọng, có chút kịch tính, hợp với bài luận, bài phát biểu, văn kể chuyện. Trong lời nói hằng ngày, người bản ngữ thường giữ câu thường và nhấn bằng giọng, chẳng hạn nói I only understood it when she explained it again. với trọng âm rơi vào cụm thời gian.

Bảy dạng Only hay gặp và thứ đi theo sau

Mỗi dạng dưới đây đều theo cùng một khuôn: phần Only đứng đầu giữ nguyên trật tự bình thường, phần đảo là mệnh đề chính phía sau. Bảng ghi rõ sau Only được phép là danh từ, V-ing hay cả một mệnh đề, vì đây là chỗ bài tập hay gài.

DạngTheo sau làCâu nhấn mạnh (ví dụ tự viết)Nghĩa
Only afterdanh từ, V-ing hoặc mệnh đềOnly after the interview did he feel relaxed.chỉ sau khi… mới…
Only whenmệnh đềOnly when you read the instructions will the steps make sense.chỉ khi… mới…
Only ifmệnh đềOnly if all members agree can the club change its rules.chỉ khi, chỉ với điều kiện…
Only byV-ingOnly by practising every day can you speak fluently.chỉ bằng cách…
Only withdanh từOnly with her help were we able to finish on time.chỉ nhờ có…
Only thenđứng một mình, chỉ lại ý câu trướcOnly then did they notice the mistake.chỉ đến lúc đó… mới…
Only in this wayđứng một mìnhOnly in this way can the team avoid delays.chỉ bằng cách này…

Hai dạng dễ nhầm là Only after và Only by. Sau Only after có thể là danh từ (Only after the meal), V-ing (Only after checking the list) hoặc mệnh đề đầy đủ (Only after he had checked the list); cả ba đều đúng. Còn Only by gần như luôn đi với V-ing, vì “by” ở đây là giới từ chỉ cách thức.

Đảo ở vế nào: mệnh đề chính, không phải vế sau Only

Vế sau Only giữ trật tự bình thường. Khi sau Only là một mệnh đề, mệnh đề đó vẫn viết như câu thường: chủ ngữ đứng trước động từ. Đúng: Only when the bell rang did the students leave. Sai: Only when did the bell ring the students left. Câu sai đảo nhầm chỗ, đọc lên như một câu hỏi bị cắt đôi.

Mệnh đề chính mới là chỗ đảo. Mệnh đề chính là phần nói sự việc được nhấn, đứng sau dấu phẩy ngầm. Trong câu trên, sự việc chính là “học sinh ra về”, nên trợ động từ did đứng trước the students, động từ leave trở về nguyên mẫu.

Không đảo cả hai vế. Lỗi “đảo cho chắc” rất phổ biến: Only after did he finish his work could he relax. Câu này sai vì vế sau Only cũng bị đảo. Bản đúng là Only after he finished his work could he relax. hoặc gọn hơn Only after finishing his work could he relax.

Thường không có dấu phẩy giữa hai vế. Khác câu thường có mệnh đề trạng ngữ đứng đầu, câu đảo ngữ với Only thường viết liền, không dấu phẩy trước trợ động từ: Only if you sign the form will the request be processed. Có dấu phẩy cũng không làm câu sai nghĩa, nhưng bản không dấu phẩy là dạng gặp nhiều trong văn viết chuẩn.

Mượn trợ động từ từng bước, không cần đoán

Phần khó nhất với người học Việt Nam là tiếng Việt không có trợ động từ, nên câu nào không sẵn trợ động từ là dễ quên mượn. Làm theo năm bước sau với bất kỳ câu thường nào có cụm Only:

  1. Tách câu thành hai phần: cụm Only (sẽ lên đầu) và mệnh đề chính (sẽ bị đảo). Ví dụ We understood the problem only after the meeting. có mệnh đề chính We understood the problem.
  2. Nhìn động từ của mệnh đề chính. Nếu đã có trợ động từ hoặc động từ khuyết thiếu (can, will, should, have, has, had, is, was…), chỉ cần đưa từ đó lên trước chủ ngữ.
  3. Nếu động từ là động từ thường ở hiện tại đơn hoặc quá khứ đơn, mượn do, does, did theo đúng thì và ngôi, rồi đưa động từ chính về nguyên mẫu: understood thành did … understand.
  4. Nếu động từ chính là be (am, is, are, was, were), đưa chính nó lên trước chủ ngữ, không mượn do: Only then was the answer clear.
  5. Ghép lại và đọc kiểm: Only after the meeting did we understand the problem. Đọc to một lần, nếu nghe như một câu hỏi bị dán vào sau một cụm trạng ngữ thì thường là đã đảo đúng.

Một cách kiểm nhanh: phần sau cụm Only phải có dạng giống câu hỏi có/không. Did we understand the problem? là câu hỏi đúng, nên did we understand the problem là phần đảo đúng. Mẹo này không phải quy tắc mới mà chỉ tận dụng việc đảo ngữ và câu hỏi dùng chung một trật tự.

Đặt câu thường cạnh câu nhấn mạnh

Bảng dưới đặt mỗi cặp câu cạnh nhau để bạn thấy chính xác phần nào di chuyển. Cột cuối ghi điều cần để ý ở từng cặp.

Câu thườngCâu nhấn mạnhĐể ý
He realised his mistake only later.Only later did he realise his mistake.quá khứ đơn ⇒ mượn did
You can enter the lab only with a pass.Only with a pass can you enter the lab.có sẵn can ⇒ đưa can lên
The results will be announced only when all papers are marked.Only when all papers are marked will the results be announced.bị động tương lai ⇒ đưa will lên, giữ be announced
She has felt confident only since the course.Only since the course has she felt confident.hiện tại hoàn thành ⇒ đưa has lên
The bridge is safe only for light vehicles.Only for light vehicles is the bridge safe.động từ be ⇒ đưa is lên
They saved money only by cooking at home.Only by cooking at home did they save money.Only by + V-ing

Cặp thứ năm đúng ngữ pháp nhưng nghe hơi gò, vì cụm “for light vehicles” không phải trạng ngữ thời gian hay điều kiện quen thuộc. Đây là ví dụ cho thấy đảo ngữ với Only có thể làm được với nhiều loại cụm, nhưng không phải lúc nào cũng nên làm; trong văn thường, câu gốc tự nhiên hơn.

Khi nào nên dùng, khi nào để câu thường

Đảo ngữ với Only là công cụ nhấn mạnh có trọng lượng. Dùng đúng chỗ thì câu chắc và gọn; dùng tràn lan thì văn nặng và giả. Vài gợi ý về mức dùng:

  • Bài luận, báo cáo, thư trang trọng: hợp nhất khi muốn nhấn một điều kiện tiên quyết, kiểu Only by investing in teacher training can schools raise standards. Một bài luận dài dùng một hai câu như vậy là đủ.
  • Văn kể chuyện: Only then, Only later, Only when tạo nhịp chậm lại trước một phát hiện: Only when she opened the box did she understand.
  • Văn nói hằng ngày: ít dùng, nghe như đọc sách. Người nói thường giữ câu thường và nhấn bằng giọng, hoặc dùng câu chẻ kiểu It was only when… that….
  • Bài tập viết lại câu: dạng bài thường gặp là cho câu có “only after/when/if” ở cuối, yêu cầu bắt đầu bằng Only. Chấm điểm thường xoay quanh đúng vị trí đảo và đúng trợ động từ.
  • Không nên: nối hai câu đảo ngữ liền nhau, hoặc đảo ngữ với cụm quá dài khiến người đọc phải chờ rất lâu mới gặp chủ ngữ.

Nếu không chắc mình có nên đảo hay không, hãy đọc to câu đảo ngữ. Câu nào đọc lên thấy như diễn văn trong khi ngữ cảnh chỉ là tin nhắn cho bạn bè thì nên quay lại câu thường.

Bài luyện nhanh có đáp án

Viết lại các câu sau, bắt đầu bằng từ cho trong ngoặc. Câu gốc và đáp án đều là ví dụ tự viết.

1. The children went to bed only after the film ended. (Only after) — Đáp án: Only after the film ended did the children go to bed. Cũng chấp nhận Only after the film had ended did the children go to bed.

2. You will get a refund only if you keep the receipt. (Only if) — Đáp án: Only if you keep the receipt will you get a refund.

3. We could reach the village only by crossing the river. (Only by) — Đáp án: Only by crossing the river could we reach the village.

4. The manager signed the contract only then. (Only then) — Đáp án: Only then did the manager sign the contract.

5. The door opens only when you press both buttons. (Only when) — Đáp án: Only when you press both buttons does the door open. Để ý: động từ opens ở hiện tại đơn ngôi thứ ba số ít nên mượn does, rồi opens về open.

6. The plan was approved only with the director's support. (Only with) — Đáp án: Only with the director's support was the plan approved. Câu bị động có sẵn was, chỉ việc đưa lên.

Câu hỏi thường gặp

Sau Only after dùng quá khứ đơn hay quá khứ hoàn thành?

Cả hai đều đúng khi thứ tự sự việc đã rõ nhờ chữ after. Only after he left did she call và Only after he had left did she call cùng nghĩa. Quá khứ hoàn thành nhấn rõ hơn việc rời đi xảy ra trước, hay gặp trong văn viết trang trọng.

Có phải câu nào bắt đầu bằng Only cũng phải đảo ngữ không?

Không. Khi Only đi với chủ ngữ, ví dụ Only Lan knew the answer, câu không đảo vì Only bổ nghĩa cho chủ ngữ chứ không phải trạng ngữ. Đảo ngữ chỉ xảy ra khi cụm đứng đầu là trạng ngữ chỉ thời gian, điều kiện, cách thức như Only after, Only when, Only by.

Only if và If only có giống nhau không?

Không giống. Only if là điều kiện duy nhất, đứng đầu câu thì kéo theo đảo ngữ ở mệnh đề chính. If only là cách nói ước, kiểu If only I had more time, mang nghĩa giá mà, và không gây đảo ngữ. Hai cụm chỉ đổi chỗ chữ nhưng khác hẳn về nghĩa.

Khi đảo ngữ với Only, động từ sau trợ động từ chia thế nào?

Nếu mượn do, does hoặc did thì động từ chính trở về nguyên mẫu không to, ví dụ did she realise chứ không phải did she realised. Nếu đưa will, can, has, had lên thì động từ phía sau giữ đúng dạng mà trợ động từ đó đòi hỏi như bình thường.

Vế sau Only có dùng câu phủ định được không?

Được, vì vế sau Only là mệnh đề thường nên phủ định như bình thường: Only if the bus does not come will we take a taxi. Còn đặt phủ định ở mệnh đề chính sau khi đã đảo thì hiếm và nghe gượng; gặp ý đó, người viết thường chọn khuôn câu khác cho rõ.

Câu đảo ngữ với Only có dùng trong văn nói được không?

Dùng được nhưng nghe trang trọng hoặc như đang kể chuyện. Trong trò chuyện hằng ngày, câu thường kèm giọng nhấn, hoặc câu chẻ It was only when… that…, nghe tự nhiên hơn. Thuyết trình, phát biểu thì một câu đảo ngữ đặt đúng chỗ lại tạo điểm nhấn tốt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138