NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với So, Such và đảo ngữ khác

Đảo ngữ trong câu so sánh: than did, as does và khi nào nên dùng trong văn viết

Cấu trúc than + trợ động từ + chủ ngữ và as + trợ động từ + chủ ngữ trong văn viết trang trọng: khi nào đảo, vì sao đại từ không đảo, Just as … so và lỗi chia động từ.

University lecture hall in Thai Nguyen, student drafting an essay by hand, pen resting over a blank lined page, rows of empty seats behind, late afternoon light

Trong câu so sánh trang trọng, sau than hoặc as có thể đặt trợ động từ trước chủ ngữ: She spoke more clearly than did any of the other speakers, He works in Hue, as does his brother. Đây là đảo ngữ tuỳ chọn: bỏ đảo (than any of the other speakers did) vẫn hoàn toàn đúng. Người viết chọn đảo khi chủ ngữ phía sau dài, để câu cân đối và để chủ ngữ ấy nhận trọng tâm cuối câu.

Kiểu đảo này ít xuất hiện trong sách giáo khoa phổ thông, nhưng gặp đều trong văn bản học thuật, báo chí chất lượng và bài luận trình độ cao. Hiểu nó giúp bạn đọc không vấp, và dùng đúng chỗ giúp câu văn chặt hơn. Bài này nêu công thức, điều kiện, những chữ as trông giống mà không phải đảo ngữ, và lỗi chia động từ.

Ba cách viết cùng một ý so sánh

Lấy một ý: trẻ em ở thành phố thường dành nhiều thời gian trong nhà hơn trẻ em ở nông thôn. Tiếng Anh có ít nhất ba cách viết đúng, khác nhau ở độ trang trọng và nhịp câu.

Cách viếtVí dụGhi chú
Lược động từChildren in cities tend to spend more time indoors than children in the countryside.Phổ biến nhất, gọn, dùng được mọi nơi.
Giữ trợ động từ, không đảo…than children in the countryside do.Đúng, nhưng do đứng lẻ ở cuối sau một chủ ngữ dài nghe hơi cụt.
Giữ trợ động từ, đảo…than do children in the countryside.Trang trọng; chủ ngữ dài nằm cuối, câu cân đối hơn.

Cả ba đều đúng ngữ pháp. Đảo ngữ ở đây không bắt buộc như trong So difficult was the test; nó là một lựa chọn văn phong. Vì thế, trong bài tập, khi đề không yêu cầu, bạn không bao giờ bị bắt phải đảo sau than.

Lý do người viết chọn cách thứ ba là trọng tâm cuối câu. Trong tiếng Anh, vị trí cuối câu nhận sự chú ý tự nhiên. Đảo trợ động từ lên trước đẩy cụm children in the countryside về đúng chỗ đó, đồng thời tránh để chữ do lơ lửng ở cuối sau một cụm dài.

Công thức và điều kiện

Công thức với than. So sánh hơn + than + trợ động từ + chủ ngữ. Ví dụ: The new model uses less power than did the old one. Trợ động từ theo thì và động từ của vế trước được so: uses hiện tại, nhưng ở đây so với mẫu cũ trong quá khứ nên dùng did. Nếu so hai thứ cùng hiện tại thì dùng does hoặc do.

Công thức với as. Mệnh đề + as + trợ động từ + chủ ngữ, nghĩa "cũng như". Lan studies law, as does her sister. He believed, as did most of his colleagues, that the plan would fail. Cụm as did most of his colleagues chen giữa câu, đặt giữa hai dấu phẩy.

Chủ ngữ phía sau phải là danh từ, thường là cụm dài. Với đại từ, câu thường không đảo: She sang better than I did, không phải than did I. Một số văn bản cũ vẫn có dạng đảo với đại từ, nhưng đa số người đọc hiện nay thấy rất lạ. Nguyên tắc an toàn: đại từ thì không đảo.

To be cũng đảo được, nhưng thường lược luôn. The east wing is older than is the west wing đúng ngữ pháp, nhưng phần lớn người viết chọn older than the west wing, gọn hơn. Đảo với be thường chỉ gặp khi cần song song với một vế khác.

Just as … so: so sánh song song có đảo

Một cấu trúc so sánh trang trọng khác cũng có đảo là Just as A, so B, nghĩa "cũng như A thế nào, B cũng thế ấy". Ví dụ: Just as plants need water, so do children need encouragement. Vế sau bắt đầu bằng so, rồi trợ động từ, rồi chủ ngữ, rồi động từ chính.

Trong cấu trúc này, vế sau dùng được cả dạng không đảo: Just as plants need water, so children need encouragement. Cả hai đều gặp trong văn chuẩn; dạng đảo nghe trang trọng hơn và nhấn sự song song rõ hơn. Dạng so too cũng rất hay gặp: Just as the city has grown, so too has the demand for housing. Ở đây đảo trợ động từ has lên trước chủ ngữ the demand for housing.

Cấu trúc này hợp với bài luận, bài phát biểu, những chỗ cần một phép so sánh có nhịp cân đối để làm rõ một ý trừu tượng bằng một ý cụ thể. Dùng trong hội thoại sẽ nghe như đang đọc diễn văn. Nếu viết, bạn chỉ nên dùng một lần trong một bài; lặp lại cấu trúc này nhiều lần làm bài văn nghe gượng.

Lưu ý chia trợ động từ ở vế sau theo chủ ngữ vế sau: so does the mind, so do young people, so has the demand. Vế trước và vế sau có thể khác thì nếu nghĩa đòi hỏi.

Một đoạn văn mẫu: đặt đảo ngữ so sánh vào bài luận

Đảo ngữ trong so sánh chỉ phát huy khi nằm trong một đoạn có lập luận. Dưới đây là đoạn mẫu tự viết, chủ đề là thói quen đọc của người trẻ, để bạn thấy câu đảo đứng ở đâu:

Young people today read a great deal, but they read differently than did earlier generations. Short posts and messages take up much of their reading time, as do videos with captions. Just as the format has changed, so too has the purpose: reading is now more often a way to stay connected than a way to escape into a long story.

Đoạn này có ba chỗ đảo: than did earlier generations, as do videos with captions, so too has the purpose. Mỗi chỗ đều đặt một chủ ngữ là danh từ ở cuối mệnh đề, đúng chỗ người viết muốn người đọc chú ý. Câu cuối của đoạn, reading is now more often…, quay lại trật tự thường để kết luận gọn.

Ba câu đảo trong một đoạn ngắn là mật độ khá cao, chỉ để minh hoạ. Trong bài luận thật, một đoạn có một câu đảo là đủ; hai đoạn liền nhau đều dùng Just as… so… thì người chấm sẽ nhận ra ngay đó là công thức học thuộc. Lưu ý thêm: differently than phổ biến trong tiếng Anh Mỹ, còn văn phong Anh hay dùng differently from; nếu dùng from thì không còn chỗ cho đảo ngữ với than nữa, và câu cần viết lại theo cách khác.

Những chữ as trông giống mà không phải đảo ngữ

Người học hay gặp các cụm sau trong văn viết và tưởng là đảo ngữ. Thật ra chúng là cấu trúc khác, không có chủ ngữ đứng sau trợ động từ:

  • as is often the case: "như thường thấy". Ở đây as tự đóng vai chủ ngữ của is, không có chủ ngữ nào bị đảo. As is often the case, the first draft was too long.
  • as was expected: "như đã dự đoán". Cũng vậy, as thay cho cả một mệnh đề. The results, as was expected, were mixed.
  • as follows: "như sau". Cụm cố định, động từ luôn ở dạng số ít follows dù danh sách sau đó dài.
  • as it were: "có thể gọi là như vậy". Thành ngữ cố định, dùng để làm mềm một cách nói hình ảnh.

Phân biệt bằng một câu hỏi: sau trợ động từ có một danh từ làm chủ ngữ không? as does her sister có her sister, đó là đảo ngữ so sánh. as is often the case có the case, nhưng the case là bổ ngữ, chủ ngữ là as; đó không phải đảo ngữ mà là mệnh đề quan hệ kiểu đặc biệt. Bạn không cần phân tích sâu đến mức đó khi đọc, chỉ cần không bắt chước sai khi viết.

Lỗi chia động từ và lỗi chọn thì

Đảo ngữ trong so sánh hay đi với chủ ngữ dài, nên lỗi chia động từ dễ lọt qua. Một số lỗi cụ thể:

  • …than does the students in the other class. Sai số. Chủ ngữ the students số nhiều: than do the students in the other class.
  • …as do his brother. Sai số. His brother số ít: as does his brother.
  • She sings better than did I. Đảo đại từ, nghe lạ. Sửa: She sings better than I do. hoặc than me trong văn nói.
  • He runs faster than did his brother. Có thể đúng hoặc sai tuỳ ý: nếu so với người anh trong quá khứ (khi anh còn chạy) thì đúng; nếu so ở hiện tại thì phải là does. Đọc kỹ ý câu trước khi chọn thì.
  • Just as the body needs food, so the mind does need rest. Trộn hai cách. Hoặc so does the mind need rest (đảo), hoặc so the mind needs rest (không đảo).

Một mẹo kiểm: che phần than hoặc as đi, đưa trợ động từ ra sau chủ ngữ (the students do, his brother does), rồi xem chia đã đúng chưa. Nếu câu không đảo đúng thì câu đảo cũng đúng, vì chỉ khác vị trí.

Bài luyện có đáp án

Viết lại phần in nghiêng bằng đảo ngữ, nếu đảo được và nghe tự nhiên. Nếu không nên đảo, giữ nguyên và giải thích.

  1. Older drivers tend to drive more slowly than younger drivers do.
  2. My mother enjoys gardening, and my grandmother does too. (dùng as)
  3. He finished the race faster than I did.
  4. The team scored more goals this season than the previous team had.
  5. Just as a house needs a strong foundation, a good essay needs a clear plan. (dùng so)

Đáp án. (1) Older drivers tend to drive more slowly than do younger drivers. (2) My mother enjoys gardening, as does my grandmother. (3) Không nên đảo, vì chủ ngữ là đại từ I; giữ than I did. (4) The team scored more goals this season than had the previous team. Đúng ngữ pháp, nhưng nhiều người viết sẽ chọn than the previous team cho gọn; cả hai đều chấp nhận. (5) Just as a house needs a strong foundation, so does a good essay need a clear plan. Cũng chấp nhận dạng không đảo so a good essay needs a clear plan.

Câu hỏi thường gặp

Đảo ngữ sau than có bắt buộc không?

Không. Đây là đảo ngữ tuỳ chọn, dùng trong văn viết trang trọng khi chủ ngữ phía sau dài. Câu không đảo hoặc lược hẳn động từ đều đúng, và trong phần lớn trường hợp cách lược động từ là gọn nhất. Bài tập không yêu cầu thì không cần đảo.

Có viết "than did I" được không?

Rất nên tránh. Với đại từ, câu so sánh thường không đảo: "than I did". Dạng đảo với đại từ vẫn có trong văn bản cũ nhưng đa số người đọc hiện nay thấy lạ. Trong văn nói, người bản ngữ còn hay dùng "than me".

"As is often the case" có phải đảo ngữ không?

Không hẳn. Trong cụm này, as đóng vai chủ ngữ của is, còn the case là bổ ngữ, không có chủ ngữ nào bị đẩy ra sau. Đây là cụm cố định nghĩa là như thường thấy. Đảo ngữ so sánh thật sự có một danh từ làm chủ ngữ sau trợ động từ, như "as does her sister".

"Just as A, so B" có cần đảo ở vế sau không?

Không bắt buộc. Cả "so do children need encouragement" và "so children need encouragement" đều gặp trong văn chuẩn. Dạng đảo trang trọng hơn và nhấn sự song song. Điều cần tránh là trộn hai cách thành "so children do need".

Khi nào nên dùng đảo ngữ trong câu so sánh?

Khi viết văn bản trang trọng như bài luận, báo cáo phân tích, và khi chủ ngữ của vế so sánh dài đến mức để trợ động từ đứng cuối sẽ nghe cụt. Trong thư thường, tin nhắn, hội thoại thì không cần; câu lược động từ là đủ rõ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138