Bộ bài gồm 20 câu viết lại xoay quanh hai nhóm cấu trúc: Not until (cả dạng đảo ngữ lẫn dạng câu chẻ It was not until … that) và Only đứng đầu cùng một trạng ngữ: Only when, Only after, Only if, Only by, Only then, Only in this way. Có đáp án cho từng câu, chỗ nhiều cách đều đúng đều được ghi rõ.
Cả hai nhóm có chung một bẫy: đảo ngữ không nằm ở mệnh đề đi ngay sau Not until hay Only when, mà nằm ở mệnh đề chính phía sau. Người học quen tay đảo ngay sau chữ đầu tiên nên viết thành Not until did my mother tell me…, một lỗi gặp rất thường xuyên. Bộ bài được sắp để bạn va vào bẫy này nhiều lần cho tới khi phản xạ đúng.
Ba khung cần nhớ trước khi làm
Câu gốc chung cho cả bảng: I didn't understand the lesson until the teacher drew a picture. (Mình chỉ hiểu bài khi thầy vẽ hình.)
| Khung | Câu viết lại | Chỗ đảo |
|---|---|---|
| Not until + mệnh đề/cụm từ + trợ động từ + S + V | Not until the teacher drew a picture did I understand the lesson. | Mệnh đề chính: did I understand |
| It was not until + mệnh đề/cụm từ + that + S + V (khẳng định) | It was not until the teacher drew a picture that I understood the lesson. | Không đảo; vế sau khẳng định |
| Only when + mệnh đề + trợ động từ + S + V | Only when the teacher drew a picture did I understand the lesson. | Mệnh đề chính: did I understand |
Mệnh đề đi sau Not until hay Only when (ở đây là the teacher drew a picture) luôn giữ trật tự thường. Còn câu gốc didn't … until mang phủ định, nhưng khi viết lại thì phủ định chuyển hết vào Not until, mệnh đề chính trở về khẳng định: did I understand, không phải didn't I understand. Riêng khung câu chẻ ở hàng giữa không đảo gì cả, vì đó là câu chẻ chứ không phải đảo ngữ.
Phần 1: viết lại với Not until (7 câu)
Viết lại bằng Not until đứng đầu câu. Với câu 1, viết thêm cả dạng It was not until … that. Câu mẫu: We didn't eat until the guests arrived. → Not until the guests arrived did we eat. Bạn thấy the guests arrived giữ nguyên trật tự thường, còn mệnh đề chính we ate được đảo thành did we eat.
- I didn't know the truth until my mother told me.
- He didn't start working seriously until he was thirty.
- We didn't leave until the rain stopped.
- They didn't open the shop until 10 a.m.
- The road won't be safe until the bridge is repaired.
- She won't reply until she has read the whole letter.
- The children didn't go to bed until their father came home.
Câu 5 nói về tương lai; mệnh đề thời gian sau until vẫn ở hiện tại đơn (is repaired), còn mệnh đề chính đưa will lên. Câu 6 cũng nói về tương lai, mệnh đề thời gian ở hiện tại hoàn thành (has read) và giữ nguyên khi đảo.
Đáp án phần 1
Đáp án theo đúng thứ tự câu đề, kèm ghi chú về trợ động từ.
- Not until my mother told me did I know the truth. Dạng câu chẻ: It was not until my mother told me that I knew the truth. Cả hai đều đúng và cùng nghĩa.
- Not until he was thirty did he start working seriously. Cũng có thể viết Not until the age of thirty did he… nếu đề không khống chế từ.
- Not until the rain stopped did we leave.
- Not until 10 a.m. did they open the shop. Sau Not until có thể là một cụm từ chỉ giờ, không bắt buộc là mệnh đề.
- Not until the bridge is repaired will the road be safe. Không viết will be repaired trong mệnh đề thời gian.
- Not until she has read the whole letter will she reply. Không đổi has read thành will have read; mệnh đề thời gian không dùng will.
- Not until their father came home did the children go to bed.
Lỗi hay gặp nhất ở phần này là viết Not until my mother told me I knew the truth (quên đảo) hoặc Not until did my mother tell me… (đảo nhầm chỗ). Nếu bạn dính lỗi thứ hai, quay lại bảng đầu bài và tô màu riêng mệnh đề chính.
Phần 2: viết lại với Only + trạng ngữ (8 câu)
Viết lại, bắt đầu bằng cụm cho trong ngoặc. Câu mẫu: You will see the stars clearly only on a dark night. (Only on a dark night) → Only on a dark night will you see the stars clearly. Chữ only ở giữa câu gốc được nhấc lên đầu cùng với trạng ngữ nó bổ nghĩa; phần đảo vẫn là mệnh đề chính.
- You can enter the hall only if you have a ticket. (Only if)
- She understood the problem only after reading it twice. (Only after)
- You will improve your English only by practising every day. (Only by)
- I realised how much I loved my hometown only when I moved abroad. (Only when)
- The truth came out only then. (Only then)
- You can solve this problem only in this way. (Only in this way)
- We found the café only after we had asked three people. (Only after)
- Only Nam knew the answer. (Viết lại nhấn vào Nam bằng câu chẻ)
Câu 8 là câu bẫy: Only Nam là chủ ngữ, nên câu gốc không đảo và không cần đảo. Đề yêu cầu bạn chuyển sang câu chẻ để thấy hai cách nhấn khác nhau.
Đáp án phần 2
- Only if you have a ticket can you enter the hall. Mệnh đề you have a ticket giữ nguyên; mệnh đề chính đảo can you.
- Only after reading it twice did she understand the problem. Cũng đúng: Only after she had read it twice did she understand the problem.
- Only by practising every day will you improve your English.
- Only when I moved abroad did I realise how much I loved my hometown. Mệnh đề how much I loved my hometown là mệnh đề danh từ, giữ trật tự thường.
- Only then did the truth come out.
- Only in this way can you solve this problem.
- Only after we had asked three people did we find the café.
- It was only Nam who knew the answer. Hoặc giữ nguyên Only Nam knew the answer. Không viết Only Nam did know hay Only did Nam know: khi only gắn với chủ ngữ, câu không đảo.
Đảo ngữ với Only thuộc văn viết và lời nói trang trọng. Trong hội thoại, câu I only realised how much I loved my hometown when I moved abroad tự nhiên hơn nhiều; dạng đảo hợp với đoạn kết bài luận hay câu chốt trong bài thuyết trình.
Phần 3: chuyển qua lại giữa ba khung (5 câu)
Mỗi câu cho sẵn một khung, bạn viết lại sang khung trong ngoặc. Dạng bài này kiểm cả khả năng đọc hiểu câu đảo, không chỉ viết. Câu mẫu: Only when the lights went out did we notice the stars. (It was not until) → It was not until the lights went out that we noticed the stars.
- It was not until midnight that the guests left. (Not until)
- Not until he lost his job did he start saving money. (It was not until)
- Only when the film ended did people start talking. (Not until)
- Not until I saw the photos did I believe the story. (câu thường với until)
- It was not until the third attempt that she passed the driving test. (Only on)
Câu 4 làm ngược về câu thường: bạn phải tự thêm didn't vào lại mệnh đề chính, vì until trong câu thường cần động từ phủ định đi trước.
Đáp án phần 3 và ba câu hỏi tự kiểm
Câu 1. Not until midnight did the guests leave.
Câu 2. It was not until he lost his job that he started saving money. Vế sau khẳng định, bỏ trợ động từ did.
Câu 3. Not until the film ended did people start talking. Hai khung có nghĩa rất gần nhau ở câu này nên chuyển thẳng được.
Câu 4. I didn't believe the story until I saw the photos. Thêm didn't và trả believe về sau chủ ngữ.
Câu 5. Only on the third attempt did she pass the driving test. Giới từ on đi với attempt, không dùng in.
Tự kiểm 1: đảo ở đâu? Gạch dưới mệnh đề chính trong câu bạn viết. Trợ động từ phải đứng trước chủ ngữ của chính mệnh đề đó, không phải mệnh đề sau Not until hay Only when.
Tự kiểm 2: còn phủ định không? Trong câu đảo với Not until và trong câu chẻ It was not until, mệnh đề chính không còn not. Còn not là thừa.
Tự kiểm 3: động từ đã về nguyên mẫu chưa? Đã mượn did thì động từ chính phải là nguyên mẫu: did I know, không phải did I knew.
Phần 4: hoàn thành câu theo gợi ý (5 câu, có đáp án)
Hoàn thành câu thứ hai sao cho nghĩa giống câu thứ nhất, dùng đúng phần mở đầu cho sẵn. Dạng bài này khó hơn viết lại tự do vì bạn bị khoá chữ đầu, phải tự tìm khung khớp. Đáp án nằm ngay sau danh sách.
- The pharmacy only opens after 8 a.m. → Not until …
- She would only sign the contract if her lawyer agreed. → Only if …
- We got the full story when the police arrived, not before. → It was not until …
- You can reach the waterfall only on foot. → Only on …
- He didn't apologise until his friend had left. → Only after …
Đáp án: (1) Not until 8 a.m. does the pharmacy open. Hiện tại đơn, mượn does. (2) Only if her lawyer agreed would she sign the contract. Modal would đi lên. (3) It was not until the police arrived that we got the full story. Vế sau khẳng định. (4) Only on foot can you reach the waterfall. (5) Only after his friend had left did he apologise. Mệnh đề sau Only after giữ quá khứ hoàn thành của câu gốc; dùng quá khứ đơn left cũng được chấp nhận vì after đã nói rõ thứ tự.
Câu 3 dễ sai nghĩa: not before trong câu gốc chính là tín hiệu của It was not until. Nếu bạn viết It was when the police arrived that… thì câu đúng ngữ pháp nhưng mất ý “mãi tới lúc đó mới”.
Câu hỏi thường gặp
Not until và Only when khác nhau thế nào về nghĩa?
Trong nhiều câu hai khung gần như thay được cho nhau, cùng ý “mãi tới khi … mới …”. Not until nhấn vào sự chờ đợi kéo dài trước thời điểm đó, còn Only when nhấn vào điều kiện hay thời điểm duy nhất. Khi làm bài viết lại, đề thường cho sẵn chữ đầu, bạn chỉ cần theo đúng khung.
Sau Not until có dùng được danh từ thay vì mệnh đề không?
Được. Not until midnight, Not until the age of thirty, Not until the end of the meeting đều đúng. Sau đó vẫn là mệnh đề chính đảo ngữ, ví dụ Not until the end of the meeting did anyone mention the budget.
Only after doing hay Only after having done mới đúng?
Cả hai đều gặp. Only after reading it twice là dạng gọn và phổ biến. Only after having read it twice nhấn rõ hơn việc đọc đã xong trước, nhưng hơi nặng. Trong bài viết lại câu, dạng V-ing thường là đáp án được chờ đợi nếu đề không ghi khác.
Vì sao Only Nam knew the answer không đảo ngữ?
Vì only ở đây bổ nghĩa cho chủ ngữ Nam, không phải cho một trạng ngữ. Đảo ngữ chỉ xảy ra khi Only đi với trạng ngữ hoặc mệnh đề phụ đứng đầu câu, như Only after lunch, Only when he left. Đây là câu bẫy hay xuất hiện ở dạng tìm lỗi sai.
Câu chẻ It was not until có trang trọng như đảo ngữ không?
Câu chẻ It was not until … that ít trang trọng hơn và dùng được trong văn viết thông thường lẫn văn nói cẩn thận. Đảo ngữ Not until … did mang sắc thái văn viết rõ hơn. Nếu bạn chưa chắc tay với đảo ngữ, dạng câu chẻ là lựa chọn ít rủi ro khi đề cho phép.
Until và till có thay nhau được trong các câu này không?
Trong câu thường, till và until cùng nghĩa, till hơi thân mật. Ở đầu câu đảo ngữ và câu chẻ, Not until là dạng chuẩn, gần như không dùng Not till trong bài viết. Khi làm bài, giữ until.