Bộ bài gồm 22 câu viết lại dùng đảo ngữ sau trạng từ và cụm từ phủ định: Never, Rarely, Seldom, Little, Nowhere, At no time, Under no circumstances, In no way, On no account, Not only và Neither/Nor. Bài chia ba phần theo độ khó, mỗi phần có đáp án và lời giải thích tách riêng.
Mọi câu trong bài đều xoay quanh một thao tác: đưa cụm phủ định lên đầu câu, sau đó đặt trợ động từ trước chủ ngữ như câu hỏi. Khó không nằm ở khung mà nằm ở việc chọn đúng trợ động từ cho từng thì. Nếu bạn làm sai từ bốn câu trở lên ở phần 1, nên dừng lại đọc kỹ bảng mượn trợ động từ ở mục đầu rồi làm lại.
Bảng mượn trợ động từ dùng cho cả bộ bài
Đảo ngữ phủ định đi theo trật tự câu hỏi: cụm phủ định + trợ động từ + chủ ngữ + phần còn lại. Trợ động từ lấy từ chính câu gốc; câu gốc không có trợ động từ thì mượn do/does/did.
| Câu gốc | Trợ động từ đưa lên | Ví dụ đảo ngữ |
|---|---|---|
| Hiện tại đơn, động từ thường | do/does + động từ nguyên mẫu | Rarely does he cook. |
| Quá khứ đơn, động từ thường | did + động từ nguyên mẫu | Little did they know. |
| Có be (am, is, are, was, were) | đưa chính be lên | Seldom is she late. |
| Hiện tại hoàn thành | have/has | Never have I tasted this. |
| Quá khứ hoàn thành | had | Never before had she flown. |
| Có modal (can, should, must, will…) | đưa modal lên | Under no circumstances should you… |
| Bị động | đưa be hoặc trợ động từ đầu tiên lên | Seldom are we given homework. |
Khi đã mượn do/does/did, động từ chính trở về nguyên mẫu. Lỗi Rarely does he cooks hay Little did they knew là lỗi bị trừ điểm ngay, dù phần còn lại đúng hết. Riêng trường hợp có nhiều trợ động từ như has been, chỉ trợ động từ đầu tiên đi lên: Never has it been so quiet.
Phần 1: một trạng từ phủ định, câu ngắn (8 câu)
Viết lại mỗi câu, bắt đầu bằng từ cho trong ngoặc. Câu mẫu: They rarely visit their cousins. (Rarely) → Rarely do they visit their cousins. Câu gốc ở hiện tại đơn, chủ ngữ they, không có trợ động từ nên mượn do; động từ visit vốn đã ở nguyên mẫu nên giữ nguyên. Với câu có sẵn trợ động từ, việc của bạn chỉ là nhấc nó lên trước chủ ngữ.
- I have never seen such a beautiful sunset. (Never)
- He rarely goes to bed before midnight. (Rarely)
- We seldom eat out on weekdays. (Seldom)
- She had no idea what was waiting for her. (Little)
- Mai is seldom late for class. (Seldom)
- I have rarely heard him complain. (Rarely)
- We are seldom given homework on Fridays. (Seldom)
- She had never been abroad before that trip. (Never before)
Câu 4 không có sẵn chữ little, bạn phải đổi ý had no idea sang Little did she know. Câu 8 dùng cụm Never before và thì quá khứ hoàn thành, nên trợ động từ đưa lên là had.
Đáp án phần 1
Mỗi đáp án kèm một dòng giải thích về trợ động từ.
- Never have I seen such a beautiful sunset. Câu gốc có sẵn have, chỉ cần đảo lên trước I.
- Rarely does he go to bed before midnight. Hiện tại đơn, ngôi thứ ba số ít: mượn does, động từ goes trở về go.
- Seldom do we eat out on weekdays. Chủ ngữ we nên mượn do.
- Little did she know what was waiting for her. Little ở đây mang nghĩa phủ định “hoàn toàn không”, không phải “một chút”. Mệnh đề what was waiting for her giữ nguyên trật tự thường.
- Seldom is Mai late for class. Câu có be nên đưa is lên, không mượn does.
- Rarely have I heard him complain. Hiện tại hoàn thành, đưa have lên.
- Seldom are we given homework on Fridays. Câu bị động: are lên trước we, phần given ở lại.
- Never before that trip had she been abroad. Cũng chấp nhận Never before had she been abroad và để before that trip ở cuối câu nếu đề chỉ cho Never before; nghĩa không đổi.
Đảo ngữ với Never, Rarely, Seldom mang sắc thái văn viết hoặc lời nói trang trọng. Trong trò chuyện hằng ngày, câu I've never seen such a beautiful sunset tự nhiên hơn; đảo ngữ hợp với bài luận, bài phát biểu, đoạn văn miêu tả cần nhấn.
Phần 2: cụm phủ định nhiều chữ (8 câu)
Viết lại bằng cụm cho trong ngoặc. Lưu ý cụm phủ định thay cho not … any trong câu gốc nên câu mới không còn not.
- You must not open this door under any circumstances. (Under no circumstances)
- Students are not allowed to use phones at any time during the test. (At no time)
- I couldn't find my keys anywhere. (Nowhere)
- This plan does not help small farmers in any way. (In no way)
- You should not leave the baby alone on any account. (On no account)
- You cannot find such cheap street food anywhere else in the city. (Nowhere else)
- The manager did not blame the staff at any point. (At no point)
- We will not accept late applications under any circumstances. (Under no circumstances)
Mẹo kiểm tra: đếm số chữ phủ định trong câu mới. Cụm Under no circumstances đã chứa no, nên phía sau chỉ còn must you open, không còn must not. Nếu câu bạn viết có hai chữ phủ định, gần như chắc chắn là sai.
Đáp án phần 2
- Under no circumstances must you open this door. Dùng should thay must cũng gặp nhiều, nhưng khi viết lại câu nên giữ modal của câu gốc.
- At no time are students allowed to use phones during the test. Bị động với are allowed: đưa are lên.
- Nowhere could I find my keys. Câu gốc có couldn't, đưa could lên và bỏ not.
- In no way does this plan help small farmers. Hiện tại đơn, mượn does, help giữ nguyên mẫu.
- On no account should you leave the baby alone. Giữ modal should.
- Nowhere else in the city can you find such cheap street food. Cụm in the city có thể đi liền sau Nowhere else hoặc đặt cuối câu: Nowhere else can you find such cheap street food in the city. Cả hai đều đúng.
- At no point did the manager blame the staff. Quá khứ đơn, mượn did.
- Under no circumstances will we accept late applications. Tương lai đơn, đưa will lên trước we.
Câu 1, 5 và 8 cho thấy ba cụm Under no circumstances, On no account và At no time hay dùng trong nội quy, thông báo, hướng dẫn an toàn. Bạn gặp chúng trong bài đọc về quy định nhiều hơn trong hội thoại.
Phần 3: Not only, Neither và Nor (6 câu)
Câu 1–3 viết lại bằng Not only đứng đầu. Câu 4–6 nối hai vế bằng neither hoặc nor. Câu mẫu: She speaks French and she also speaks Japanese. → Not only does she speak French, but she also speaks Japanese. Câu mẫu cho neither: Hung can't swim. His sister can't swim either. → Hung can't swim, and neither can his sister. Để ý can ở vế trước được lặp lại ở vế sau.
- He not only sings well but also plays the guitar.
- Mai is not only clever but also very kind.
- The storm damaged the roof and it also flooded the kitchen.
- Lan doesn't eat meat. Her brother doesn't eat meat either.
- I have never been to Ha Giang. My parents haven't been there either.
- The first plan didn't work, and the second plan didn't work either.
Với Not only, chỉ vế đầu đảo ngữ; vế sau giữ trật tự thường, thường có but … also. Với neither/nor, trợ động từ phía sau phải khớp với trợ động từ của vế trước.
Đáp án phần 3 và những lỗi hay gặp
Câu 1. Not only does he sing well, but he also plays the guitar. Vế đầu mượn does; vế sau giữ he plays. Dạng an toàn khi viết lại là có chủ ngữ ở vế sau như trên.
Câu 2. Not only is Mai clever, but she is also very kind. Câu có be nên đưa is lên.
Câu 3. Not only did the storm damage the roof, but it also flooded the kitchen. Quá khứ đơn mượn did, damaged về damage.
Câu 4. Lan doesn't eat meat, and neither does her brother. Cũng đúng: …, and nor does her brother hoặc tách câu Nor does her brother.
Câu 5. I have never been to Ha Giang, and neither have my parents. Vế trước dùng have nên vế sau cũng have, chia theo my parents.
Câu 6. The first plan didn't work, and neither did the second (one). Vế sau gọn lại, không cần lặp work.
Lỗi đảo cả hai vế. Not only does he sing well, but also does he play… là sai: vế sau không đảo. Lỗi này xuất hiện nhiều vì người học áp dụng máy móc quy tắc đảo cho cả câu.
Lỗi đặt not only giữa câu rồi vẫn đảo. He not only does sing… không phải đảo ngữ. Chỉ khi Not only đứng đầu câu thì mới đảo trợ động từ.
Bài luyện cuối: chọn đúng một chỗ để đảo trong đoạn văn
Làm đúng từng câu rời chưa đủ; khi viết đoạn văn, bạn còn phải chọn đảo ở đâu. Đọc đoạn sau, một đoạn tự soạn kể về chuyến đi: I had never travelled alone before. I had no idea how hard it would be. I could not find a cheap room anywhere near the station. I rarely felt so tired. But I did not regret the trip at any point.
Yêu cầu: viết lại đoạn văn, dùng đảo ngữ cho tối đa hai câu, các câu còn lại giữ nguyên. Một phương án tham khảo: I had never travelled alone before, and little did I know how hard it would be. I could not find a cheap room anywhere near the station, and I rarely felt so tired. But at no point did I regret the trip. Hai chỗ đảo rơi vào ý bất ngờ nhất (không lường trước được) và ý kết (không hối tiếc), nên đoạn văn có điểm nhấn mà không nặng.
Nếu đảo cả năm câu, đoạn văn đọc như một bài tập ngữ pháp chứ không còn là lời kể. Đây là phương án tham khảo chứ không phải đáp án duy nhất: bạn chọn đảo câu Nowhere could I find a cheap room near the station cũng đúng, miễn là có lý do vì sao chỗ đó cần nhấn.
Câu hỏi thường gặp
Đảo ngữ với Never có dùng được trong văn nói không?
Có, nhưng ít. Trong hội thoại thường ngày, người bản ngữ hay nói I've never seen anything like it. Câu Never have I seen anything like it nghe nhấn và có phần trịnh trọng, hợp với kể chuyện, phát biểu hoặc khi người nói cố ý tạo ấn tượng mạnh.
Hardly, Scarcely có thuộc nhóm đảo ngữ phủ định không?
Hardly, Scarcely, Barely cũng mang nghĩa phủ định và cũng đảo ngữ khi đứng đầu câu, nhưng thường đi trong cấu trúc chỉ thời gian Hardly … when. Bộ bài này tập trung vào Never, Rarely, Little và các cụm no; dạng Hardly … when nên luyện riêng vì có bẫy than và when.
Little có phải lúc nào cũng đảo ngữ khi đứng đầu câu?
Không. Little chỉ gây đảo ngữ khi mang nghĩa phủ định “hầu như không, hoàn toàn không”, thường đi với know, realise, think, imagine, suspect. Khi little là tính từ hoặc lượng từ như Little help was offered, câu không đảo vì little thuộc về chủ ngữ.
Vì sao Nowhere could I find my keys không còn not?
Nowhere đã chứa nghĩa phủ định, tương đương not anywhere. Câu gốc I couldn't find my keys anywhere có not và anywhere; khi gộp thành nowhere, not biến mất. Giữ lại not sẽ thành phủ định kép, sai trong tiếng Anh chuẩn.
Not only … but also đảo ngữ có bắt buộc dùng also không?
Also thường có mặt nhưng không bắt buộc tuyệt đối; một số câu dùng but … as well hoặc chỉ but. Khi làm bài viết lại, giữ but … also là lựa chọn an toàn vì sát câu gốc. Điểm bắt buộc là vế đầu đảo ngữ, vế sau không đảo.
Đề cho chữ Only có làm theo bảng này được không?
Only khi đứng đầu cùng một trạng ngữ (Only after, Only when, Only by) cũng gây đảo ngữ, nhưng vị trí đảo nằm ở mệnh đề chính, không phải ngay sau Only. Đó là dạng bài riêng với các bẫy riêng, nên luyện trong bộ bài về Only và Not until.