Bộ bài gồm 22 câu chuyển câu điều kiện với If sang dạng đảo ngữ: Should cho loại 1, Were cho loại 2, Had cho loại 3 và câu hỗn hợp, cùng các dạng phủ định như Had it not been for và Were it not for. Mỗi phần có đáp án riêng, lỗi rút gọn sai được chỉ rõ.
Đảo ngữ điều kiện có một quy tắc chung rất gọn: bỏ If, đưa trợ động từ đầu tiên của mệnh đề If lên trước chủ ngữ. Mệnh đề chính không đổi. Khó là ở loại 2 với động từ thường, ở dạng phủ định và ở chỗ người học quen tay rút gọn not. Trước khi làm, đọc bảng tóm tắt ở mục đầu một lượt.
Bảng tóm tắt ba loại đảo ngữ điều kiện
Mệnh đề chính trong cả ba loại giữ nguyên như câu gốc. Chỉ mệnh đề If thay đổi.
| Loại | Câu với If | Câu đảo ngữ |
|---|---|---|
| Loại 1 (có thể xảy ra) | If you need help, … | Should you need help, … (động từ về nguyên mẫu) |
| Loại 2 với be | If I were you, … | Were I you, … |
| Loại 2 với động từ thường | If she knew the answer, … | Were she to know the answer, … |
| Loại 3 | If they had left earlier, … | Had they left earlier, … |
| Phủ định loại 3 | If he had not been injured, … | Had he not been injured, … |
| Phủ định loại 2 với be | If it were not for the internet, … | Were it not for the internet, … |
Ba điểm chung: không rút gọn not vào trợ động từ ở dạng đảo (Had he not, không phải Hadn't he); không giữ lại chữ If; và không dùng Did để đảo câu loại 2. Dạng Should ở loại 1 mang sắc thái trang trọng, hay gặp trong thư công việc và thông báo, như Should you have any questions, please contact the office.
Phần 1: loại 1 với Should (6 câu)
Viết lại, bắt đầu bằng Should. Dạng này chỉ hợp với điều kiện có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai, nên cả sáu câu đều là loại 1. Câu mẫu: If the parcel arrives late, we will refund the fee. → Should the parcel arrive late, we will refund the fee. Động từ arrives về nguyên mẫu arrive vì đã có should đứng trước; mệnh đề chính we will refund the fee giữ nguyên.
- If you need any help, please let us know.
- If it rains tomorrow, the match will be cancelled.
- If the company changes its policy, staff will be informed.
- If anyone calls, tell them the office is closed.
- If you see Hoa, give her this book.
- If the price goes up again, we will look for another supplier.
Mệnh đề chính có thể là câu mệnh lệnh (câu 1, 4, 5) hoặc tương lai với will. Dạng đảo không ảnh hưởng tới mệnh đề chính.
Đáp án phần 1
- Should you need any help, please let us know.
- Should it rain tomorrow, the match will be cancelled. Rains về rain.
- Should the company change its policy, staff will be informed.
- Should anyone call, tell them the office is closed.
- Should you see Hoa, give her this book.
- Should the price go up again, we will look for another supplier.
Lỗi hay gặp: giữ nguyên dạng chia ngôi ba sau Should, như Should it rains hay Should the company changes. Sau should luôn là động từ nguyên mẫu, giống mọi modal khác. Lỗi thứ hai là thêm If: If should you need sai, còn If you should need help lại là một câu đúng, không đảo, mang nghĩa “nếu chẳng may cần”. Cũng nên biết sắc thái: Should you need help lịch sự và hơi xa cách, hợp với thư từ, biển thông báo, email gửi khách. Viết cho bạn bè thì If you need help tự nhiên hơn.
Phần 2: loại 2 với Were (6 câu)
Viết lại, bắt đầu bằng Were. Với động từ thường, dùng Were + S + to + V. Câu mẫu: If he lived closer, he would visit us more often. → Were he to live closer, he would visit us more often. Động từ lived không đứng sau Were được, nên chuyển thành to live.
- If I were you, I would accept the offer.
- If she knew the answer, she would tell us.
- If the bus broke down, we would be late.
- If it were not for the internet, our work would be much harder.
- If we had more time, we would visit the museum.
- If Minh were here, he would know what to do.
Câu 4 là dạng phủ định cố định If it were not for… (nếu không nhờ có…). Câu 5 có had là động từ chính (có), không phải trợ động từ của loại 3; đừng nhầm sang Had we more time.
Đáp án phần 2
- Were I you, I would accept the offer.
- Were she to know the answer, she would tell us. Không viết Knew she the answer hay Did she know the answer trong câu điều kiện.
- Were the bus to break down, we would be late.
- Were it not for the internet, our work would be much harder. Cũng đúng: But for the internet, our work would be much harder.
- Were we to have more time, we would visit the museum. Dạng Had we more time có gặp trong văn cổ hoặc rất trang trọng, nhưng không phải dạng được chờ đợi trong bài tập hiện nay.
- Were Minh here, he would know what to do. Câu gốc có were làm động từ chính, chỉ cần đảo.
Phân biệt hai cách dùng were to: Were she to know là đảo ngữ của câu điều kiện loại 2 thường. Trong khi đó câu gốc If she were to know đã mang sắc thái giả định mạnh hơn (“giả sử mà”), đảo lại vẫn là Were she to know. Khi viết lại, hai câu gốc này ra cùng một dạng đảo. Ngược lại, khi gặp Were + S + to V trong bài đọc, bạn hiểu đó là một giả định khó xảy ra, thường dùng để bàn chuyện “nếu lỡ mà”, như Were the bus to break down, we would be late.
Phần 3: loại 3, hỗn hợp và phủ định (10 câu)
Viết lại, bắt đầu bằng Had hoặc Were tuỳ câu. Câu mẫu: If the driver had slowed down, the accident wouldn't have happened. → Had the driver slowed down, the accident wouldn't have happened. Câu loại 3 chỉ cần nhấc had lên; phần slowed down giữ nguyên.
- If they had left earlier, they would have caught the train.
- If I had known about the traffic, I would have taken another route.
- If it hadn't been for your help, I would have failed.
- If he had not been injured, he would have played in the final.
- If we had booked a table, we wouldn't be waiting now.
- If she hadn't missed the flight, she would be in Hanoi now.
- If the rain hadn't stopped, the concert would have been cancelled.
- If you hadn't reminded me, I would have forgotten her birthday.
- If he weren't so shy, he would have spoken to her at the party.
- If the team had prepared better, they might have won.
Câu 5 và 6 là câu hỗn hợp: điều kiện ở quá khứ, kết quả ở hiện tại. Câu 9 là hỗn hợp chiều ngược lại: điều kiện là tính cách hiện tại, kết quả ở quá khứ, nên đảo bằng Were.
Đáp án phần 3
Câu 1–2. Had they left earlier, they would have caught the train. — Had I known about the traffic, I would have taken another route.
Câu 3. Had it not been for your help, I would have failed. Cũng đúng: But for your help, I would have failed. Không viết Hadn't it been for.
Câu 4. Had he not been injured, he would have played in the final. Not đứng sau chủ ngữ.
Câu 5–6. Had we booked a table, we wouldn't be waiting now. — Had she not missed the flight, she would be in Hanoi now. Mệnh đề chính giữ dạng hiện tại.
Câu 7–8. Had the rain not stopped, the concert would have been cancelled. — Had you not reminded me, I would have forgotten her birthday.
Câu 9. Were he not so shy, he would have spoken to her at the party.
Câu 10. Had the team prepared better, they might have won. Modal might ở mệnh đề chính giữ nguyên.
Ghi chú về unless. Câu với unless không đảo trực tiếp được. Muốn đảo, đổi unless về if … not trước rồi mới áp khung Had … not hoặc Were … not.
Phần 4: tìm và sửa lỗi trong câu đảo điều kiện (6 câu)
Mỗi câu dưới đây có đúng một lỗi. Tìm lỗi, sửa lại, rồi đối chiếu với phần đáp án ngay trong từng dòng. Đây là dạng bài thường gặp ở phần tìm lỗi sai, nơi lỗi hay nằm ở trợ động từ, ở chữ not hoặc ở dạng động từ.
- Should you needed any information, please ask at the desk. Đáp án: needed → need. Sau should là nguyên mẫu.
- Hadn't she helped me, I would have given up. Đáp án: Hadn't she → Had she not.
- Were I know her address, I would write to her. Đáp án: Were I know → Were I to know; động từ thường sau Were cần to.
- Had we left on time, we would catch the train yesterday. Đáp án: would catch → would have caught; có yesterday nên kết quả ở quá khứ.
- If had I known, I would have called you. Đáp án: bỏ If: Had I known, I would have called you.
- Were it not for his advice, I would have made a big mistake. Đáp án: Were it not for → Had it not been for, vì kết quả nằm ở quá khứ. Một số người dùng thoáng hơn, nhưng khi làm bài, ghép đúng thì là an toàn.
Câu 4 và câu 6 là kiểu lỗi khó thấy nhất vì phần đảo đúng, lỗi nằm ở chỗ khớp thì giữa hai mệnh đề. Khi tìm lỗi, đọc mệnh đề chính trước: nó nói về hiện tại hay quá khứ, rồi mới kiểm phần đảo có khớp không.
Câu hỏi thường gặp
Đảo ngữ câu điều kiện có làm thay đổi nghĩa không?
Không đổi nghĩa điều kiện, chỉ đổi sắc thái. Dạng đảo trang trọng hơn và gọn hơn, hay gặp trong văn viết, thư công việc, báo chí. Trong hội thoại thường ngày, câu với If vẫn tự nhiên hơn, trừ vài cụm quen thuộc như Should you need anything.
Vì sao không viết Hadn't he been injured?
Vì trong đảo ngữ điều kiện, dạng rút gọn hadn't, weren't, shouldn't đứng đầu câu dễ bị hiểu thành câu hỏi phủ định. Dạng chuẩn tách not ra sau chủ ngữ: Had he not been injured. Đây là lỗi bị trừ điểm rất thường gặp.
Có đảo ngữ được câu điều kiện loại 0 không?
Câu loại 0 nói sự thật chung như If you heat ice, it melts. Thường người ta không đảo loại này; nếu cần trang trọng, có thể dùng Should với sắc thái “nếu xảy ra”, nhưng nghĩa chuyển sang khả năng hơn là quy luật. Trong bài tập, loại 0 hầu như không xuất hiện ở dạng đảo.
But for và Were it not for, Had it not been for khác nhau thế nào?
But for dùng được cho cả hiện tại lẫn quá khứ, theo sau là danh từ, và không phải đảo ngữ. Were it not for dùng cho tình huống hiện tại; Had it not been for dùng cho quá khứ. Khi viết lại, chọn theo thì của mệnh đề chính.
Đảo ngữ Should có dùng cho tình huống quá khứ được không?
Không. Should + S + V chỉ dùng cho tình huống hiện tại hoặc tương lai có thể xảy ra, tương ứng câu loại 1. Tình huống không có thật ở quá khứ phải dùng Had + S + V3.
Trong một câu có được đảo cả mệnh đề chính không?
Không. Chỉ mệnh đề điều kiện đảo, vì nó thay cho chữ If. Mệnh đề chính giữ trật tự thường. Viết Had I known, would I have come là sai, trừ khi cả câu là câu hỏi.