NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ với trạng từ phủ định

Đảo ngữ Not only ... but also: công thức, vế sau viết thế nào và lỗi hay gặp

Not only đứng đầu câu thì đảo vế nào, vế but also viết ra sao, khi Not only đi với chủ ngữ thì không đảo, chia động từ theo chủ ngữ gần và bài tập có đáp án.

Student volunteers in Thai Nguyen pack boxes of school supplies inside a community hall on a warm afternoon, hands busy, faces turned away from the camera

Not only ... but also tương ứng với "không những ... mà còn" của tiếng Việt, và là một trong những cấu trúc nhấn mạnh được dùng nhiều nhất trong bài luận. Nó có hai dạng: dạng thường, She not only sings but also dances, và dạng đảo ngữ khi Not only đứng đầu câu, Not only does she sing, but she also dances. Dạng thứ hai mạnh hơn, nhưng cũng là nơi người học sai nhiều nhất: đảo nhầm vế, quên chủ ngữ ở vế sau, hoặc đảo cả khi Not only đi với chủ ngữ.

Bài này giải thích từng điểm, đặt câu thường cạnh câu đảo, và kết bằng bài tập có đáp án để bạn tự kiểm.

Công thức đảo ngữ với Not only

Công thức: Not only + trợ động từ + chủ ngữ + động từ, but + chủ ngữ + (also) + động từ. Chỉ vế đầu đảo; vế sau but giữ trật tự thường. Ví dụ: Not only did the storm damage the roofs, but it also flooded the main road. Câu thường: The storm not only damaged the roofs but also flooded the main road.

Cách mượn trợ động từ ở vế đầu giống mọi câu đảo ngữ phủ định khác. Có be thì đưa be lên: Not only is the room small, but it is also dark. Có thì hoàn thành thì đưa have lên: Not only has she finished the report, but she has also checked the figures. Có động từ khuyết thiếu thì đưa nó lên: Not only can he speak Japanese, but he can also write it. Không có trợ động từ thì mượn do/does/did.

Vì sao Not only kéo theo đảo ngữ dù nghĩa tổng thể của câu là khẳng định? Vì chữ not trong cụm làm nó hành xử như một thành phần phủ định khi đứng đầu mệnh đề. Bạn không cần đi sâu lý do; chỉ cần nhớ rằng Not only mở đầu một mệnh đề có chủ ngữ riêng thì đảo, giống Never hay Rarely.

Vế sau but viết thế nào cho đúng

Dạng chuẩn: but + chủ ngữ + also + động từ. Not only did they win the match, but they also broke the school record. Also đứng sau chủ ngữ, trước động từ chính, hoặc sau be: but it is also dark.

Dạng với as well hoặc too ở cuối. Not only did they win the match, but they broke the school record as well. Bỏ also, đặt as well hoặc too ở cuối. Cách này nghe tự nhiên, nhất là trong văn nói.

Dạng chỉ có but. Not only did they lose, but they lost badly. Bỏ hẳn also vẫn đúng, nhất là khi vế sau tăng mức độ của vế đầu.

Nên giữ chủ ngữ ở vế sau. Câu Not only did they win, but also broke the record thiếu chủ ngữ ở vế sau. Một số người bản ngữ vẫn viết vậy trong văn nói, nhưng trong bài viết và bài thi bạn nên giữ chủ ngữ cho chắc: but they also broke the record.

Không đảo vế sau. Viết Not only did they win, but also did they break the record là đảo thừa. Đảo ngữ chỉ ở vế có Not only.

Dấu phẩy trước but. Trong câu đảo, hai vế thường đủ dài nên người viết đặt dấu phẩy trước but. Đây là thói quen dấu câu phổ biến, không phải quy tắc bắt buộc; câu ngắn có thể bỏ dấu phẩy.

Khi Not only đi với chủ ngữ: không đảo

Đây là bẫy lớn nhất. Not only có thể bổ nghĩa cho một danh từ làm chủ ngữ, và lúc đó câu không đảo. Bảng dưới đặt hai trường hợp cạnh nhau.

Not only bổ nghĩa choVí dụĐảo không
Cả mệnh đề (đứng trước trợ động từ)Not only did the students enjoy the trip, but they also learned a lot.Có đảo
Chủ ngữ (đứng trước danh từ)Not only the students but also the teacher was excited about the trip.Không đảo
Chủ ngữ, đổi thứ tựNot only the teacher but also the students were excited about the trip.Không đảo
Trạng ngữ giữa câuThe festival is popular not only in Hue but also in other provinces.Không đảo

Hai dòng giữa còn có thêm chuyện chia động từ. Với not only A but also B làm chủ ngữ, động từ thường chia theo chủ ngữ gần nhất, tức B: the teacher was, the students were. Đây là quy tắc được dạy phổ biến; trong văn nói bạn có thể nghe cách chia khác, nhưng khi làm bài, chia theo B là an toàn.

Cách nhận ra: nếu ngay sau Not only là một trợ động từ như did, is, has, câu đang đảo. Nếu ngay sau là một danh từ hoặc mạo từ như the, my, cụm đang bổ nghĩa cho chủ ngữ và không đảo.

Not only ở các thì và câu bị động

Bảng dưới đặt câu thường cạnh câu đảo ở những dạng hay gặp, để bạn thấy trợ động từ nào được đưa lên trong từng trường hợp.

DạngCâu thườngCâu đảo ngữ
Hiện tại đơnThe app saves time and also reduces errors.Not only does the app save time, but it also reduces errors.
Quá khứ đơnHe forgot the tickets and also lost his wallet.Not only did he forget the tickets, but he also lost his wallet.
Hiện tại hoàn thànhPrices have risen and wages have also fallen.Not only have prices risen, but wages have also fallen.
Động từ khuyết thiếuYou can borrow books and you can also use the computers.Not only can you borrow books, but you can also use the computers.
Bị độngThe bridge was damaged and the road was also closed.Not only was the bridge damaged, but the road was also closed.

Dòng hiện tại hoàn thành và dòng bị động cho thấy hai vế có thể có hai chủ ngữ khác nhau: prices và wages, the bridge và the road. Cấu trúc vẫn đúng, miễn vế đầu đảo và vế sau giữ trật tự thường. Khi hai vế cùng chủ ngữ, vế sau dùng đại từ thay cho danh từ để tránh lặp: the app ở vế đầu, it ở vế sau.

Cấu trúc song song: hai vế phải cùng loại

Ở dạng thường, not only ... but also nối hai thành phần cùng loại: hai động từ, hai tính từ, hai cụm giới từ. She is not only talented but also hard-working nối hai tính từ. He not only plays the guitar but also writes songs nối hai cụm động từ. Câu She not only is talented but also works hard vẫn hiểu được nhưng kém gọn hơn, vì một vế bắt đầu bằng is, vế kia bằng works.

Lỗi song song hay gặp nhất là đặt not only sai chỗ: She not only visited Hue but also Hoi An. Ở đây not only đứng trước động từ visited, còn but also đứng trước danh từ Hoi An, hai vế lệch nhau. Câu chuẩn: She visited not only Hue but also Hoi An. Trong văn nói, người bản ngữ đôi khi không để ý chuyện này, nhưng giáo viên chấm bài viết thường bắt lỗi.

Dạng đảo ngữ tránh được phần lớn rắc rối song song, vì mỗi vế là một mệnh đề đầy đủ có chủ ngữ riêng. Đó cũng là lý do câu đảo hay được dùng khi hai ý dài: Not only did the new park give children a safe place to play, but it also brought neighbours together on weekend mornings.

Dùng Not only trong bài luận và thuyết trình

Câu Not only ... but also đảo ngữ hợp nhất khi bạn muốn trình bày hai lợi ích hoặc hai tác hại, trong đó vế sau mạnh hơn hoặc ít ai nghĩ tới. Ví dụ: Not only does cycling save money, but it also improves mental health. Người đọc chờ đợi vế sau, nên hãy đặt ý quan trọng hơn ở đó. Đặt ngược lại, kiểu vế đầu là ý lớn, vế sau là ý nhỏ, khiến câu hụt hơi.

Trong một bài luận ngắn, một câu đảo Not only ở đoạn thân bài là đủ. Nếu muốn nối thêm ý, bạn dùng các từ nối khác như Moreover, In addition, What is more thay vì lặp lại cấu trúc. Lặp lại Not only ba lần trong một bài là dấu hiệu dễ thấy của bài viết theo khuôn.

Khi thuyết trình, câu đảo này giúp người nghe nhận ra cấu trúc hai ý: nghe Not only là họ biết sắp có vế thứ hai. Hãy ngắt nhẹ trước but và nhấn vào ý của vế sau. Cụm Not only that, but dùng trong văn nói để nối sang ý mới mà không cần lặp lại vế đầu: The hotel was far from the beach. Not only that, but the rooms were noisy. Cụm này không đảo, vì Not only that đứng riêng như một mảnh câu.

Bài tập có đáp án

Viết lại câu bắt đầu bằng Not only, hoặc tìm lỗi. Đáp án ngay sau mỗi câu.

  • The film was long, and it was also boring. — Đáp án: Not only was the film long, but it was also boring.
  • She speaks French and she also teaches it. — Đáp án: Not only does she speak French, but she also teaches it. Cũng được: but she teaches it as well.
  • The company has opened a new branch and has also hired fifty staff. — Đáp án: Not only has the company opened a new branch, but it has also hired fifty staff.
  • Both the parents and the children enjoyed the show. — Đáp án: Not only the parents but also the children enjoyed the show. Không đảo, vì Not only bổ nghĩa cho chủ ngữ.
  • Tìm lỗi: Not only he is kind, but he is also generous. — Đáp án: Not only is he kind, but he is also generous.
  • Tìm lỗi: Not only did she passed the exam, but she also got a scholarship. — Đáp án: passed phải về pass: Not only did she pass the exam, but she also got a scholarship.
  • Chia động từ: Not only the manager but also the employees (be) ... invited. — Đáp án: were, chia theo chủ ngữ gần nhất là the employees.

Câu 4 nhắc rằng không phải đề nào yêu cầu bắt đầu bằng Not only cũng cần đảo. Hãy xác định Not only đang đứng trước trợ động từ hay trước danh từ trước khi quyết định.

Câu hỏi thường gặp

Not only đứng đầu câu thì đảo vế nào?

Chỉ đảo vế có Not only, tức vế đầu. Vế sau but giữ trật tự thường chủ ngữ rồi động từ, ví dụ Not only did he apologize, but he also paid for the damage. Đảo cả vế sau là sai.

Vế sau có bắt buộc dùng also không?

Không bắt buộc. Bạn có thể dùng but + chủ ngữ + also + động từ, hoặc bỏ also và đặt as well hay too ở cuối, hoặc chỉ dùng but khi vế sau tăng mức độ. Cả ba cách đều đúng.

Not only the students but also the teacher đi với was hay were?

Theo quy tắc phổ biến, động từ chia theo chủ ngữ gần nhất, ở đây là the teacher, nên dùng was. Nếu đổi thứ tự thành Not only the teacher but also the students thì dùng were.

Vì sao Not only the students enjoyed the trip không đảo?

Vì ở câu đó Not only bổ nghĩa cho danh từ the students, là một phần của chủ ngữ, chứ không phủ định cả mệnh đề. Chỉ khi Not only đứng ngay trước trợ động từ và mở đầu mệnh đề thì mới đảo.

Not only that có phải đảo ngữ không?

Không. Not only that là một mảnh câu dùng để nối sang ý mới trong văn nói hoặc văn viết thân mật, thường theo sau là but và một mệnh đề thường, ví dụ Not only that, but the rooms were noisy.

Câu đảo Not only có cần dấu phẩy trước but không?

Không bắt buộc, nhưng rất phổ biến vì hai vế thường dài. Với câu ngắn như Not only did they lose but they lost badly, bỏ dấu phẩy vẫn được chấp nhận. Giữ thống nhất trong cả bài là điều quan trọng hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138