NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ câu điều kiện

Đảo ngữ câu điều kiện loại 2: Were I you, Were + S + to V và các trường hợp đặc biệt

Đảo ngữ câu điều kiện loại 2 có hai dạng: Were + S + bổ ngữ khi câu gốc có be, Were + S + to V khi có động từ thường. Kèm bị động, there và bài luyện.

Evening study corner in a Can Tho boarding house, young woman seen from behind writing in a plain notebook under a desk lamp, ceiling fan and potted plant nearby

Đảo ngữ câu điều kiện loại 2 dùng Were thay cho if, với hai dạng: Were + chủ ngữ + bổ ngữ khi câu gốc có động từ be, và Were + chủ ngữ + to V khi câu gốc có động từ thường. Ví dụ: If I were you, I would accept the offer thành Were I you, I would accept the offer; If he left now, he would arrive by noon thành Were he to leave now, he would arrive by noon.

Loại 2 là loại có nhiều bẫy nhất trong ba loại, vì người học phải đổi hình động từ chứ không chỉ đổi chỗ. Bài này tách từng trường hợp: vì sao luôn là were, khi nào cần to V, sắc thái tương lai của were to, cách xử lý bị động và there, rồi một bài luyện có đáp án.

Dạng thứ nhất: câu gốc có động từ be

Khi mệnh đề if dùng were làm động từ chính (đi với tính từ, danh từ, cụm giới từ), đảo ngữ chỉ là đổi chỗ were và chủ ngữ. Không thêm, không bớt từ nào khác.

Câu IfCâu đảo ngữNghĩa
If I were you, I would talk to the teacher.Were I you, I would talk to the teacher.Nếu là bạn, mình sẽ nói chuyện với thầy cô.
If she were less busy, she would join the club.Were she less busy, she would join the club.Giá cô ấy bớt bận thì đã tham gia câu lạc bộ.
If the room were bigger, we could invite more guests.Were the room bigger, we could invite more guests.Phòng mà rộng hơn thì mời được thêm khách.
If my grandfather were alive, he would be ninety.Were my grandfather alive, he would be ninety.Nếu ông còn sống thì năm nay đã chín mươi tuổi.
If they were in Hanoi, they would visit us.Were they in Hanoi, they would visit us.Nếu họ đang ở Hà Nội thì đã ghé thăm.

Tất cả các câu trên đều nói về điều trái với hiện tại: thực tế là bạn không phải người kia, cô ấy đang bận, căn phòng nhỏ. Đảo ngữ không đổi thông tin này, chỉ làm câu trang trọng hơn.

Vì sao luôn là Were, kể cả với I, he, she, it

Trong câu điều kiện loại 2, were không phải dạng quá khứ thông thường mà là dạng giả định, dùng chung cho mọi ngôi. Sách ngữ pháp chuẩn ghi If I were, If he were; trong văn nói thân mật, người bản ngữ vẫn hay nói If I was, và dạng này được chấp nhận rộng rãi trong giao tiếp.

Nhưng khi đảo ngữ thì không còn lựa chọn: chỉ Were đứng đầu câu. Câu Was I rich, I would travel không được dùng như câu điều kiện; người đọc sẽ hiểu Was I rich? như một câu hỏi, và phần còn lại trở nên lạc lõng. Vì vậy, dù trong câu If bạn quen nói was, đến lúc đảo phải chuyển hẳn sang were.

Một hệ quả nhỏ: câu Were I you nghe khá trang trọng, gần như văn viết. Trong lời khuyên đời thường, If I were you vẫn phổ biến hơn nhiều. Dạng đảo hợp với bài luận, thư góp ý chính thức, hoặc khi người viết muốn câu khuyên có trọng lượng.

Dạng thứ hai: câu gốc có động từ thường thì dùng Were + S + to V

Khi mệnh đề if có động từ thường ở quá khứ đơn, như moved, bought, spoke, bạn không thể đặt động từ đó sau Were. Cách xử lý chuẩn là chuyển sang khung were to + V nguyên mẫu: If he bought a car, he would drive to work thành Were he to buy a car, he would drive to work.

Thao tác gồm hai bước. Bước một, viết lại câu If với were to: If he were to buy a car. Bước hai, đảo were lên trước chủ ngữ: Were he to buy a car. Chia ra như vậy giúp bạn không quên chữ to, lỗi rất hay gặp khi làm bài (Were he buy a car là sai).

Với động từ chỉ trạng thái như know, have, own, understand, like, khung were to thường nghe gượng, vì nó gợi một sự kiện có thể xảy ra chứ không phải một trạng thái đang có. Một số sách ngữ pháp khuyên không dùng were to với các động từ này. Nếu đề bài vẫn yêu cầu viết lại câu If I knew her number bằng đảo ngữ, đáp án thường được chấp nhận là Were I to know her number; nhưng khi tự viết, bạn nên giữ If I knew cho tự nhiên.

Còn dạng Had I a car (dùng had là động từ chính) có xuất hiện trong văn cổ và văn rất trang trọng kiểu Anh, nhưng hiện nay hiếm và không nên dùng trong bài thi.

Were to: giả định về tương lai mà người nói thấy khó xảy ra

Ngoài vai trò "cầu nối" cho động từ thường, were to còn có nghĩa riêng: nó đẩy giả định ra tương lai và làm khả năng nghe xa vời hơn. So sánh: If the school closed the library, students would complain và If the school were to close the library, students would complain. Câu thứ hai nhấn mạnh rằng đây chỉ là một tình huống tưởng tượng, chưa có dấu hiệu gì sẽ xảy ra.

Vì thế, khi đảo ngữ, Were the school to close the library… mang hai lớp sắc thái: trang trọng (do đảo ngữ) và giả định xa (do were to). Cấu trúc này hay gặp trong bài nghị luận khi người viết đặt giả thuyết: Were cities to ban motorbikes overnight, millions of workers would struggle to get to their jobs.

Một cách dùng tế nhị khác là lời đề nghị rất lịch sự: Were you to reconsider, we would be glad to discuss it again. Người viết cố ý làm cho đề nghị nghe như một khả năng xa, để người nhận không thấy bị ép.

Cần phân biệt were to trong câu điều kiện với be to chỉ kế hoạch, nghĩa vụ (The president is to visit Japan next week). Hai cấu trúc trông giống nhau nhưng chỉ were to trong mệnh đề điều kiện mới mang nghĩa giả định.

Bị động, tiếp diễn và There were

Bị động với be. Câu gốc If the tickets were cheaper chỉ có tính từ, đảo thành Were the tickets cheaper. Câu bị động thật như If the road were repaired, traffic would improve thành Were the road repaired, traffic would improve, phân từ hai giữ nguyên sau chủ ngữ.

Bị động với were to. Khi muốn sắc thái tương lai: Were the road to be repaired next year, traffic would improve. Câu đúng nhưng nặng; trong văn viết thường người ta chọn dạng ngắn hơn ở trên.

Thể tiếp diễn. If he were working here, we would see him every day thành Were he working here, we would see him every day. Were vốn là trợ động từ của thể tiếp diễn nên chỉ cần đổi chỗ.

There were. If there were more buses, fewer people would drive thành Were there more buses, fewer people would drive. There giữ vị trí chủ ngữ hình thức, giống cách xử lý Should there be ở loại 1.

Mệnh đề chính đi với Were và vị trí của mệnh đề đảo

Mệnh đề chính của câu đảo ngữ loại 2 giữ nguyên như câu If: would, could, might cộng động từ nguyên mẫu. Mỗi lựa chọn cho một mức nghĩa khác:

  • would + V: kết quả theo giả định, chắc chắn nhất. Were the rent lower, more young couples would stay in the city centre.
  • could + V: khả năng làm được. Were I a little taller, I could reach the top shelf.
  • might + V: kết quả có thể xảy ra, không chắc. Were the café to open earlier, it might attract office workers.
  • would be + V-ing: kết quả đang diễn ra ở hiện tại giả định. Were he here, he would be cooking dinner for everyone.
  • Mệnh đề đảo có thể đứng sau mệnh đề chính, thường không cần dấu phẩy: I would tell you were I sure about it. Cách đặt này gặp trong văn viết, nhưng khi câu dài thì đưa mệnh đề đảo lên đầu sẽ dễ đọc hơn.

Một lỗi hay gặp là để mệnh đề chính ở will: Were she here, she will help us là sai, vì Were đã báo hiệu giả định trái hiện tại. Thấy Were ở đầu, mệnh đề chính phải đi với dạng quá khứ của động từ khuyết thiếu.

Ngược lại, nếu mệnh đề chính nói về quá khứ (would have + V3) mà mệnh đề điều kiện vẫn là Were, đó là câu hỗn hợp: điều kiện trái hiện tại, kết quả trái quá khứ, như Were he more careful, he would not have lost his wallet yesterday. Câu này đúng khi sự cẩn thận là tính cách lâu dài của người đó.

Bài luyện: đổi sang đảo ngữ loại 2 (có đáp án)

Đổi sáu câu sau sang đảo ngữ. Chú ý câu nào có be, câu nào có động từ thường.

  1. If I were in your position, I would ask for a second opinion. → Were I in your position, I would ask for a second opinion.
  2. If the bus were faster, I would not need a motorbike. → Were the bus faster, I would not need a motorbike.
  3. If she spoke Japanese, she could apply for that job. → Were she to speak Japanese, she could apply for that job. (động từ thường nên cần to V; câu If giữ nguyên cũng tự nhiên hơn khi nói về khả năng hiện có.)
  4. If there were no exams, students would read more for pleasure. → Were there no exams, students would read more for pleasure.
  5. If the city built a metro line here, house prices would rise. → Were the city to build a metro line here, house prices would rise.
  6. If he were not so stubborn, they would agree quickly. → Were he not so stubborn, they would agree quickly. (not sau chủ ngữ, không viết Weren't he.)

Ở câu 3, nếu bạn viết Were she to speak Japanese mà thấy lạ tai là cảm giác đúng: speak ở đây chỉ năng lực, gần với trạng thái. Đáp án đó vẫn đúng cấu trúc, nhưng ngoài bài tập thì câu If tự nhiên hơn.

Câu hỏi thường gặp

Were to có dùng được cho câu điều kiện loại 1 không?

Không theo nghĩa thông thường. Were to luôn đi với mệnh đề chính dạng would, could, might và mang nghĩa giả định, tức thuộc loại 2. Nếu điều kiện có khả năng thật và bạn muốn sắc thái phòng hờ, hãy dùng Should + S + V của loại 1.

Câu If I was you có sai không?

Trong văn nói thân mật, If I was you rất phổ biến và người bản ngữ không coi là lỗi nghiêm trọng. Tuy vậy, ngữ pháp chuẩn và bài thi ưu tiên If I were you. Khi chuyển sang đảo ngữ thì chỉ có Were I you, không có dạng Was I you.

Có thể viết Were I to be you không?

Không nên. Với động từ be làm động từ chính, bạn dùng thẳng Were + S + bổ ngữ, nên Were I you là đủ. Were to be chỉ xuất hiện ở câu bị động mang nghĩa tương lai, như Were the bridge to be closed, và cả trường hợp đó cũng hiếm.

Mệnh đề chính của đảo ngữ loại 2 dùng gì?

Dùng would, could hoặc might cộng động từ nguyên mẫu, giống câu If loại 2. Would cho kết quả chắc theo giả định, could cho khả năng làm được, might cho khả năng có thể xảy ra. Mệnh đề chính không đổi gì khi bạn đảo mệnh đề điều kiện.

Were he to come và If he came khác nhau thế nào về nghĩa?

Cả hai đều là giả định loại 2. Were he to come nghe trang trọng hơn và nhấn mạnh rằng việc anh ấy đến là khó xảy ra, thường nói về tương lai. If he came trung tính hơn, dùng được cho cả hiện tại lẫn tương lai tuỳ ngữ cảnh.

Đảo ngữ loại 2 có dùng trong văn nói không?

Rất ít. Ngoài vài cụm như Were I you trong lời khuyên trịnh trọng hay Were it not for trong bài phát biểu, người bản ngữ thường giữ If khi nói. Đảo ngữ loại 2 chủ yếu thuộc về văn viết: bài luận, báo cáo, văn bản chính thức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138