NhanManh.comNhấn Mạnh
Đảo ngữ câu điều kiện

Đảo ngữ câu điều kiện loại 1 với Should: công thức, sắc thái và mệnh đề chính đi kèm

Đảo ngữ điều kiện loại 1 dùng Should + S + V nguyên mẫu. Vì sao should ở đây không có nghĩa là nên, mệnh đề chính đi kèm, bị động, there và bài luyện có đáp án.

Overhead shot of a wooden desk in a Ho Chi Minh City apartment, open spiral notebook with empty pages, highlighter and cup of iced coffee, a hand holding a pencil

Đảo ngữ câu điều kiện loại 1 có công thức Should + chủ ngữ + động từ nguyên mẫu, mệnh đề chính. Bạn bỏ if, đặt should trước chủ ngữ và đưa động từ về nguyên mẫu: If you see Lan, tell her to call me thành Should you see Lan, tell her to call me (Nếu có gặp Lan thì bảo bạn ấy gọi cho mình nhé).

Cái khó của dạng này không nằm ở công thức mà ở sắc thái: should ở đây không có nghĩa là "nên", và câu đảo ngữ không đồng nghĩa tuyệt đối với câu If. Bài đi qua từng mảnh: nghĩa của should, các kiểu mệnh đề chính được phép, cách xử lý bị động, there is, thể tiếp diễn, rồi kết bằng một bài luyện có đáp án.

Should trong đảo ngữ không mang nghĩa là "nên"

Người Việt học should đầu tiên với nghĩa khuyên bảo: You should drink more water. Vì vậy khi thấy Should you need help…, nhiều bạn dịch thành "Bạn nên cần giúp đỡ…", nghe vô nghĩa. Thật ra trong câu điều kiện, should mang một nghĩa khác hẳn, gần với "lỡ như", "nhỡ đâu", "trong trường hợp".

Nghĩa này có sẵn ngay cả khi chưa đảo: If you should need help, call this number (Lỡ bạn cần giúp thì gọi số này). So với If you need help, câu có should cho thấy người nói nghĩ khả năng đó không cao, chỉ dặn phòng hờ. Đảo ngữ chỉ là bước tiếp theo: bỏ if, đưa should lên đầu, sắc thái "phòng hờ" vẫn giữ.

Nhờ sắc thái này mà Should đảo ngữ rất hợp với lời dặn, chỉ dẫn an toàn, điều khoản: Should the alarm sound, leave the building by the nearest exit (Trường hợp chuông báo động reo, hãy rời toà nhà bằng lối gần nhất). Ai viết câu đó cũng mong chuông không bao giờ reo.

Khi dịch sang tiếng Việt, các cách mở đầu như "nếu chẳng may", "trường hợp", "lỡ như", "nếu có" thường sát nghĩa hơn chữ "nếu" trơn. Chọn cách nào tuỳ giọng văn của đoạn: thông báo thì "trường hợp", lời nhắn thân mật thì "lỡ như".

Sắc thái phòng hờ còn đậm hơn khi thêm ever sau chủ ngữ: Should you ever visit Hue, try the clam rice near the river (Nếu có dịp ghé Huế thì thử cơm hến gần bờ sông). Cụm Should you ever… thường dùng cho lời mời hay lời gợi ý không hẹn ngày, rất hay gặp ở cuối thư.

Công thức và cách đổi từ câu If

Thao tác đổi gồm ba việc: bỏ if, thêm should trước chủ ngữ, đưa động từ về nguyên mẫu (bỏ -s, -es). Bảng dưới cho thấy từng kiểu chủ ngữ và động từ.

Câu If (loại 1)Câu đảo ngữ với ShouldChỗ thay đổi
If it rains tomorrow, the match will be postponed.Should it rain tomorrow, the match will be postponed.rains → rain
If he calls, I will tell him the news.Should he call, I will tell him the news.calls → call
If you have any trouble, ask the receptionist.Should you have any trouble, ask the receptionist.have giữ nguyên
If the price drops, we may buy two.Should the price drop, we may buy two.drops → drop
If she is late, start without her.Should she be late, start without her.is → be

Hàng cuối hay bị viết sai thành Should she is late. Sau should luôn là động từ nguyên mẫu, nên is, am, are đều trở thành be. Cũng vậy, has trở thành have: Should the parcel have any damage…

Mệnh đề chính đi với Should có thể là gì

Tương lai với will. Dạng chuẩn nhất: Should the shop close early, we will order online. Mệnh đề chính nói về hệ quả ở tương lai.

Câu mệnh lệnh. Rất phổ biến trong hướng dẫn và thư từ: Should you lose your card, contact the bank immediately. Câu mệnh lệnh làm lời dặn rõ ràng, dứt khoát.

Động từ khuyết thiếu can, may, might, should. Should the weather improve, we can go hiking on Sunday; Should he refuse, we might ask his sister. Mỗi động từ khuyết thiếu thêm một mức chắc chắn khác nhau cho kết quả.

Thì hiện tại đơn cho quy trình cố định. Trong văn bản quy định: Should a student miss three classes, the teacher informs the parents. Ở đây mệnh đề chính mô tả cách xử lý thường lệ.

Không dùng would ở mệnh đề chính trong loại 1 chuẩn. Nhiều tài liệu vẫn ghi nhận câu kiểu Should you need anything, I would be happy to help trong thư lịch sự; would ở đây là cách nói lịch sự hoá chứ không biến câu thành loại 2. Trong bài tập viết lại câu, bạn cứ giữ nguyên mệnh đề chính của câu gốc.

Bị động, There và thể tiếp diễn sau Should

Khi mệnh đề if ở thể bị động, động từ be sau should giữ dạng nguyên mẫu, còn phân từ hai đứng sau: If the flight is delayed, passengers will receive a meal voucher thành Should the flight be delayed, passengers will receive a meal voucher. Lỗi hay gặp là bỏ mất chữ be, viết thành Should the flight delayed, khiến câu thiếu động từ.

Với cấu trúc there is/there are, chữ there đóng vai chủ ngữ hình thức nên should đứng trước nó: If there is any change to the schedule, the coordinator will inform you thành Should there be any change to the schedule, the coordinator will inform you. Dạng Should there be… gặp rất nhiều trong thông báo của trường học và công ty.

Thể tiếp diễn ít gặp hơn nhưng vẫn đúng: If you are still waiting at six, call a taxi thành Should you still be waiting at six, call a taxi. Trạng từ still đứng sau chủ ngữ, trước be, giống vị trí của nó trong câu có động từ khuyết thiếu.

Một mẹo kiểm tra: đọc phần sau should như thể đó là một câu có can hay will. Nếu you can still be waiting đúng ngữ pháp thì Should you still be waiting cũng đúng cấu trúc.

Should, In case và Happen to: ba cách nói phòng hờ dễ lẫn

Vì Should mang nghĩa "lỡ như", người học hay đánh đồng nó với in case. Hai cách này khác nhau ở chỗ hành động trong mệnh đề chính xảy ra khi nào.

Cách nóiVí dụHành động chính xảy ra khi nào
Should + S + VShould it rain, we will move the party indoors.Chỉ khi trời mưa thật mới dời vào trong.
In case + S + VTake an umbrella in case it rains.Mang ô ngay bây giờ, dù sau đó có mưa hay không.
If + S + happen to + VIf you happen to see Lan, say hello.Chỉ khi tình cờ gặp; nhấn vào yếu tố ngẫu nhiên.
If + S + should + VIf anyone should ask, say I am at the library.Chỉ khi có người hỏi; sắc thái giống Should anyone ask.

Câu Should it rain, take an umbrella vì thế có nghĩa "nếu mưa thì cầm ô" chứ không phải "cầm ô phòng khi mưa". Muốn nói chuyện chuẩn bị trước, bạn dùng in case; muốn nói cách xử lý khi tình huống xảy ra, bạn dùng Should hoặc If.

Lưu ý thêm: trong tiếng Anh Mỹ, in case đôi khi được dùng gần với nghĩa "if", nhưng khi học theo sách ngữ pháp chuẩn, giữ phân biệt trên sẽ giúp bạn không chọn nhầm ở câu trắc nghiệm.

Khi nào không nên đổi câu loại 1 sang Should

Đổi được về mặt ngữ pháp không có nghĩa là nên đổi. Có vài tình huống câu If tự nhiên hơn hẳn:

  • Điều kiện gần như chắc chắn xảy ra: If you finish school next year, what will you study? Sắc thái "lỡ như" của should không hợp với một sự kiện đã lên lịch.
  • Sự thật chung, quy luật tự nhiên: If you mix blue and yellow, you get green. Câu này thuộc loại 0, giữ If hoặc When.
  • Câu nói thân mật giữa bạn bè: If you're free tonight, let's grab some noodles. Đổi sang Should you be free tonight nghe như thư mời trang trọng, lệch giọng.
  • Điều kiện có will mang nghĩa sẵn lòng: If you will wait a moment, the manager will see you. Will ở đây là lời mời lịch sự, đổi sang Should làm mất nghĩa đó.
  • Câu bắt đầu bằng even if, only if, as long as: các từ nối này không đảo ngữ theo kiểu should; muốn giữ nghĩa thì giữ nguyên từ nối.

Ở bài thi, đề yêu cầu viết lại thì bạn cứ viết lại; còn khi tự viết, đặt câu hỏi "giọng văn ở đây có cần trang trọng không" trước khi chọn Should.

Bài luyện: đổi sang đảo ngữ với Should (có đáp án)

Đổi sáu câu sau sang đảo ngữ, giữ nguyên nghĩa. Đáp án nằm ngay sau mỗi câu để bạn tự che và kiểm.

  1. If you find my keys, please leave them at the front desk. → Should you find my keys, please leave them at the front desk.
  2. If the printer stops working, restart it. → Should the printer stop working, restart it.
  3. If there are any questions, the teacher will answer them after class. → Should there be any questions, the teacher will answer them after class.
  4. If the order is not delivered by Friday, you can ask for a refund. → Should the order not be delivered by Friday, you can ask for a refund. (not đứng sau chủ ngữ, không viết Shouldn't the order.)
  5. If Minh changes his mind, he will let us know. → Should Minh change his mind, he will let us know.
  6. If you happen to pass a pharmacy, buy some plasters for me. → Should you pass a pharmacy, buy some plasters for me. (happen to và should cùng mang nghĩa tình cờ, lỡ như; giữ cả hai như Should you happen to pass… cũng được chấp nhận.)

Câu 6 là ví dụ cho chỗ có hai đáp án cùng đúng: bỏ happen to cho gọn, hoặc giữ lại để nhấn sắc thái tình cờ. Nếu đề chấm theo đáp án duy nhất, phương án bỏ happen to thường là đáp án được chọn.

Câu hỏi thường gặp

Should trong đảo ngữ có phải là quá khứ của shall không?

Về nguồn gốc lịch sử thì có liên quan, nhưng trong câu điều kiện hiện đại, should không mang nghĩa quá khứ. Nó chỉ một giả định ở hiện tại hoặc tương lai mà người nói thấy ít khả năng, nên câu vẫn thuộc loại 1 và mệnh đề chính vẫn dùng will hay câu mệnh lệnh.

If you should và Should you khác nhau thế nào?

Nghĩa gần như giống nhau, cùng mang sắc thái lỡ như. If you should giữ từ if nên nghe bớt trang trọng hơn một chút; Should you là dạng đảo ngữ, gọn và trang trọng hơn. Trong văn bản hành chính hay thư công việc, Should you xuất hiện nhiều hơn.

Có dùng Should đảo ngữ cho câu điều kiện loại 2 được không?

Không nên. Câu loại 2 nói về điều trái với hiện tại, còn should trong điều kiện nói về khả năng có thật nhưng thấp. Muốn đảo loại 2 thì dùng Were hoặc Were to. Một số người viết dùng Should với would ở mệnh đề chính để lịch sự hoá, nhưng câu đó vẫn được xem là loại 1.

Sau Should có dùng động từ chia theo ngôi được không?

Không. Should là động từ khuyết thiếu, nên động từ theo sau luôn ở dạng nguyên mẫu, dù chủ ngữ là he, she hay it. Viết Should he call, không viết Should he calls; viết Should she be late, không viết Should she is late.

Câu có Should đảo ngữ có cần dấu phẩy không?

Khi mệnh đề Should đứng đầu câu, bạn đặt dấu phẩy trước mệnh đề chính, giống câu If. Nếu mệnh đề Should đứng sau, như Contact us should you need anything, thì thường không cần dấu phẩy. Câu ngắn đôi khi bỏ dấu phẩy, nhưng có dấu phẩy luôn an toàn.

Dùng Should đảo ngữ trong bài nói có bị đánh giá là gượng không?

Một câu Should you… đặt trong phần trình bày trang trọng, chẳng hạn lời kết của bài thuyết trình, nghe bình thường. Nhưng dùng nó trong đoạn hội thoại đời thường thì nghe kiểu cách. Trong phần nói tự do, câu If tự nhiên hơn; đảo ngữ hợp với phần viết hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138