NhanManh.comNhấn Mạnh
Nhấn mạnh trong tiếng Anh là gì

Câu nhấn mạnh trong tiếng Anh là gì: bảy cách nhấn mạnh đặt cạnh câu thường

Câu nhấn mạnh trong tiếng Anh là gì, dùng để làm gì, gồm những cách nào: câu chẻ, đảo ngữ, trợ động từ, từ nhấn mạnh, ngữ điệu, có ví dụ đặt cạnh câu thường.

Vietnamese high school students in a bright classroom in Hue, teacher pointing at an empty whiteboard, open notebooks with blank pages, seen from behind, soft morning light

Câu nhấn mạnh trong tiếng Anh là câu được sắp xếp hoặc thêm từ sao cho một phần thông tin nổi bật hơn phần còn lại, để người nghe biết ngay đâu là điều người nói muốn họ chú ý. Nội dung sự việc thường giữ nguyên; thứ thay đổi là trọng tâm. Minh fixed the printer chỉ kể lại một việc, còn It was Minh who fixed the printer nói rõ: người sửa là Minh, không phải ai khác.

Bài này là tấm bản đồ chung. Bạn sẽ thấy bảy cách nhấn mạnh hay gặp nhất, mỗi cách có một cặp câu thường và câu nhấn mạnh đặt cạnh nhau, cùng ghi chú dùng trong văn nói hay văn viết. Từng cấu trúc như câu chẻ, đảo ngữ, trợ động từ do đều có danh mục riêng trên trang để đi sâu; ở đây mục tiêu là nhìn ra chúng thuộc cùng một họ và khác nhau ở chỗ nào.

Câu nhấn mạnh khác câu thường ở chỗ nào

Một câu tiếng Anh bình thường đã có sẵn chỗ nhấn mạnh tự nhiên: phần cuối câu. Khi nói Lan bought a new bike, nếu đọc với giọng trung tính, người nghe hiểu điều mới là a new bike. Câu thường như vậy không sai, nó chỉ trao trọng tâm cho vị trí mặc định. Câu nhấn mạnh xuất hiện khi người nói muốn trọng tâm rơi vào chỗ khác, hoặc muốn trọng tâm ấy mạnh hơn mức bình thường.

Cách hiểu này giúp tránh một nhầm lẫn rất phổ biến ở người học: coi câu nhấn mạnh là một loại câu "đặc biệt" chỉ dùng trong bài thi. Thực ra người bản ngữ nhấn mạnh liên tục, phần lớn bằng giọng nói và bằng những cấu trúc đơn giản như I do like it hay What we need is more time. Các cấu trúc trang trọng như Never have I seen… chỉ là một góc nhỏ, nhưng lại hay được dạy nhiều nhất vì dễ ra đề viết lại câu.

Có hai điểm nên nắm từ đầu. Thứ nhất, câu nhấn mạnh và câu thường thường cùng nghĩa sự việc, nhưng không thay thế nhau được trong mọi ngữ cảnh: trả lời câu hỏi Who fixed the printer? bằng It was the printer that Minh fixed là lạc trọng tâm, dù ngữ pháp đúng. Thứ hai, nhấn mạnh luôn ngầm so sánh với một khả năng khác. Nói It was Minh who fixed it là ngầm gạt đi những người khác có thể đã sửa. Hiểu được "khả năng bị gạt đi" ấy là hiểu được vì sao người viết chọn cấu trúc đó.

Bảy cách nhấn mạnh, mỗi cách một cặp câu

Bảng dưới đặt câu thường và câu nhấn mạnh cạnh nhau. Chữ in hoa ở dòng ngữ điệu chỉ để đánh dấu từ được đọc mạnh, không phải cách viết chuẩn trong văn bản trang trọng.

Cách nhấn mạnhCâu thườngCâu nhấn mạnhMức dùng
Câu chẻ It is/was … that/whoMinh fixed the printer yesterday.It was Minh who fixed the printer yesterday.Cả nói và viết
Câu chẻ giả với WhatWe need more time.What we need is more time.Rất hay dùng khi nói, cả trong bài luận
Đảo ngữ sau từ phủ địnhI have never seen such a mess.Never have I seen such a mess.Trang trọng, văn viết, diễn văn
Trợ động từ do/does/didShe likes your idea.She does like your idea.Cả nói và viết, thường để khẳng định lại
Từ nhấn mạnh và đại từ phản thânThe manager fixed it.The manager herself fixed it.Cả nói và viết
Đưa thành phần lên đầu câuI can answer the first question.The first question I can answer.Thường khi đối lập với một vế khác
Ngữ điệu, trọng âm câuMinh fixed the printer.MINH fixed the printer. (đọc mạnh chữ Minh)Chủ yếu khi nói

Ở dòng đưa thành phần lên đầu câu, câu The first question I can answer nghe tự nhiên nhất khi có vế tiếp theo, chẳng hạn The first question I can answer; the second one I cannot. Đứng một mình, nó có phần lơ lửng. Đây là ví dụ tốt cho thấy nhấn mạnh phụ thuộc ngữ cảnh chứ không chỉ là đổi chỗ từ cho hay.

Người ta nhấn mạnh để làm gì

Sửa một thông tin sai. Khi ai đó nói Nam broke the vase mà sự thật là Hùng, câu No, it was Hùng who broke it sửa lại đúng chỗ sai mà không phải kể lại cả sự việc. Đây là lý do câu chẻ It thường đi kèm phủ định hoặc đối lập.

Khẳng định điều đang bị nghi ngờ. Người nghe nghĩ bạn quên gọi điện, bạn đáp I did call her, twice. Trợ động từ did ở đây không thêm thông tin mới; nó nói rằng việc gọi điện là có thật, trái với điều người kia nghĩ.

Dẫn người nghe vào điều quan trọng. Câu What worries me is the deadline dựng một khoảng chờ: nửa đầu báo trước rằng có một điều đáng lo, nửa sau mới nói điều đó là gì. Người thuyết trình hay dùng kiểu này để giữ sự chú ý trước khi đưa ra ý chính.

Tạo sức nặng cảm xúc hoặc trang trọng. Câu Rarely have we faced a harder choice trong một bài phát biểu nghe nghiêm trang hơn hẳn We have rarely faced a harder choice. Đảo ngữ mang sắc thái văn viết, nên dùng ở thư trang trọng, bài luận, diễn văn hơn là khi nói chuyện bình thường.

Làm rõ phạm vi, mức độ. Những từ như at all, the very, by far không đổi trọng tâm của câu mà đẩy mức độ lên: I don't mind at all chắc chắn hơn I don't mind. Nhóm từ này nằm ở danh mục trợ động từ và từ nhấn mạnh.

Cùng một sự việc, đổi trọng tâm là đổi câu hỏi được trả lời

Cách luyện hiệu quả nhất là lấy một câu gốc và hỏi: câu nhấn mạnh này đang trả lời câu hỏi nào? Lấy câu gốc Minh fixed the printer yesterday (ví dụ tự đặt). Nếu câu hỏi là Who fixed the printer?, câu nhấn mạnh hợp lý là It was Minh who fixed it. Nếu câu hỏi là When did Minh fix the printer?, câu hợp lý là It was yesterday that Minh fixed it. Nếu câu hỏi là What did Minh fix?, có thể dùng What Minh fixed was the printer hoặc It was the printer that Minh fixed.

Cả bốn câu đều đúng ngữ pháp, nhưng mỗi câu chỉ khớp với một câu hỏi. Khi làm bài viết lại câu, đề thường cho sẵn phần mở đầu như It was… hoặc What…, nên bạn chỉ cần giữ nghĩa. Khi tự viết hay tự nói, bạn phải tự chọn, và câu hỏi ngầm của người nghe chính là la bàn.

Còn một trường hợp nữa: người nghe không hỏi gì cả nhưng tin sai. Ai đó nói Minh didn't fix anything yesterday, câu đáp tự nhiên là He did fix the printer. Lúc này cái được nhấn là tính có thật của hành động, và công cụ phù hợp là trợ động từ did, không phải câu chẻ. Nếu bạn quen hỏi "người nghe đang thiếu gì hoặc đang hiểu sai gì", việc chọn cấu trúc sẽ bớt cảm tính đi rất nhiều.

Dấu hiệu nhận ra câu nhấn mạnh khi đọc

Khi đọc báo, truyện hoặc bài mẫu, bạn có thể nhận ra câu nhấn mạnh qua những dấu hiệu dưới đây. Tập nhận ra trước rồi mới tập dùng sẽ nhanh hơn là học thuộc công thức.

  • Mở đầu bằng It is/It was và có that hoặc who ở giữa, mà nếu bỏ It is và that đi thì phần còn lại vẫn thành một câu đủ nghĩa. Ví dụ It was in Đà Nẵng that they met bỏ đi còn They met in Đà Nẵng. Câu It is important that you rest thì không phải câu chẻ, vì bỏ đi không còn câu nào hợp lý.
  • Mở đầu bằng What, All hoặc The thing, The reason rồi đến động từ is/was: All I want is a quiet room.
  • Trợ động từ đứng trước chủ ngữ trong một câu không phải câu hỏi: Only then did she understand. Câu kết thúc bằng dấu chấm nhưng trật tự giống câu hỏi là dấu hiệu đảo ngữ.
  • Do, does, did đứng trước động từ nguyên mẫu trong câu khẳng định: He does work hard.
  • Đại từ phản thân đứng ngay sau danh từ hoặc cuối câu mà bỏ đi câu vẫn đủ: The town itself is small.
  • Tân ngữ hoặc tính từ đứng đầu câu mà không có dấu hỏi: Strange people they are. Kiểu này mang màu văn chương hoặc khẩu ngữ đặc biệt, gặp ít hơn.

Trong văn bản không trang trọng như tin nhắn, người viết đôi khi in nghiêng, gạch chân hoặc viết hoa một từ để mô phỏng giọng nói. Trong bài luận và thư công việc, nên chuyển cách nhấn mạnh đó thành cấu trúc câu.

Nên học các cấu trúc nhấn mạnh theo thứ tự nào

Nhiều người học đảo ngữ trước tiên vì nó hay xuất hiện trong bài tập, rồi thấy rối. Thứ tự dưới đây đi từ thứ dùng được ngay đến thứ trang trọng nhất, mỗi bước dựa trên bước trước.

  1. Trọng âm câu và tiêu điểm cuối câu. Hiểu rằng điều mới thường nằm cuối câu và giọng nói có thể dời trọng tâm. Không cần công thức, chỉ cần nghe và nhại.
  2. Trợ động từ do/does/did. Chỉ cần thêm một từ và giữ động từ nguyên mẫu; dùng được ngay trong hội thoại.
  3. Câu chẻ giả với What và All. Cấu trúc gần với cách nói tiếng Việt "Cái mình cần là…", nên dễ dùng tự nhiên.
  4. Câu chẻ It is/was … that/who. Cần nắm cách chọn that hay who và chia động từ sau that.
  5. Từ nhấn mạnh. Học theo cụm: not … at all, the very + danh từ, đại từ phản thân.
  6. Đảo ngữ sau từ phủ định và Only, Not until, No sooner, Hardly. Nắm quy tắc mượn trợ động từ trước, sau đó mới học từng nhóm.
  7. Đảo ngữ với So, Such và đảo ngữ câu điều kiện. Phần trang trọng nhất, chủ yếu dùng trong văn viết và bài thi.

Thứ tự này không bắt buộc. Nếu bạn đang ôn cho một kỳ thi có dạng bài viết lại câu, có thể học song song bước 4 và bước 6 vì chúng hay được ra cùng nhau, nhưng vẫn nên luyện bước 1 và 2 để dùng được khi nói.

Ba hiểu lầm hay gặp về câu nhấn mạnh

"Nhấn mạnh tức là đảo ngữ." Đảo ngữ chỉ là một trong nhiều cách, và là cách ít gặp nhất trong giao tiếp hằng ngày. Người bản ngữ nhấn mạnh bằng giọng nói, trợ động từ và câu chẻ nhiều hơn hẳn. Dồn hết sức vào đảo ngữ khiến bạn viết được câu thi nhưng nói vẫn phẳng.

"Câu nhấn mạnh lúc nào cũng trang trọng." Câu What I really want is a nap hoàn toàn thân mật. Câu I did tell you! nghe ở nhà mỗi ngày. Chỉ một số cấu trúc như đảo ngữ phủ định, đảo ngữ điều kiện mang màu trang trọng; phần còn lại dùng ở mọi mức.

"Nhấn mạnh càng nhiều, câu văn càng hay." Nhấn mạnh có giá trị vì nó hiếm. Một đoạn văn câu nào cũng mở bằng It is … that hoặc Never khiến người đọc không biết đâu mới là ý chính thật sự. Bài riêng trong danh mục này bàn kỹ khi nào nhấn mạnh thành nặng nề.

Câu hỏi thường gặp

Câu nhấn mạnh trong tiếng Anh gọi là gì?

Không có một tên duy nhất. Sách ngữ pháp thường gọi chung là emphasis hoặc emphatic structures, rồi gọi từng cấu trúc bằng tên riêng như cleft sentence cho câu chẻ, inversion cho đảo ngữ, emphatic do cho trợ động từ nhấn mạnh. Khi tìm tài liệu, nên tìm theo tên từng cấu trúc.

Câu nhấn mạnh có làm thay đổi nghĩa của câu không?

Nội dung sự việc thường giữ nguyên, nhưng trọng tâm và hàm ý thay đổi. Câu chẻ It was Minh who fixed it ngầm gạt bỏ những người khác, điều mà câu thường không nói ra. Vì vậy hai câu có cùng sự việc nhưng không phải lúc nào cũng thay thế cho nhau được.

Học sinh cấp ba nên nắm những cấu trúc nhấn mạnh nào trước?

Dạng bài viết lại câu thường gặp xoay quanh câu chẻ It is/was … that/who, câu chẻ với What, đảo ngữ sau Never, Rarely, Only, Not until, No sooner, Hardly và đảo ngữ câu điều kiện. Tuy vậy nên học trợ động từ do/does/did trước vì nó đơn giản và giúp hiểu cơ chế mượn trợ động từ trong đảo ngữ.

Viết hoa cả từ để nhấn mạnh có được không?

Trong tin nhắn hay bài đăng thân mật, viết hoa một từ để mô phỏng giọng đọc mạnh là chấp nhận được, dù viết hoa cả câu dễ bị hiểu là đang quát. Trong bài luận, thư công việc và bài thi, nên dùng cấu trúc câu hoặc từ nhấn mạnh thay cho viết hoa hay chồng dấu chấm than.

Câu It is important that có phải câu chẻ không?

Không. Đây là cấu trúc It đứng thay cho mệnh đề that ở cuối câu, còn gọi là chủ ngữ giả. Cách thử đơn giản là bỏ It is và that đi: với câu chẻ, phần còn lại vẫn là một câu đủ nghĩa, còn với It is important that you rest thì bỏ đi không còn câu hợp lý.

Tiếng Việt có câu nhấn mạnh giống tiếng Anh không?

Tiếng Việt cũng nhấn mạnh, nhưng chủ yếu bằng từ như chính, mới, đến, cũng, đấy, mà và bằng đổi trật tự khá tự do. Tiếng Anh dựa nhiều hơn vào cấu trúc câu và giọng nói. Bài so sánh nhấn mạnh tiếng Việt và tiếng Anh trong danh mục này đi sâu từng cặp tương ứng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138